Tổng quan về kỳ thi nhập quốc tịch mới tại Thụy Điển

Chính phủ Thụy Điển đang thúc đẩy việc triển khai các kỳ thi về ngôn ngữ và kiến thức xã hội đối với người xin nhập quốc tịch. Đây là một phần trong nỗ lực thắt chặt quy định nhập cư và đảm bảo sự hội nhập của người mới đến.

Cấu trúc và yêu cầu của kỳ thi

Theo đề xuất từ cuộc khảo sát năm 2021, kỳ thi nhập quốc tịch sẽ được thực hiện trên nền tảng kỹ thuật số, bao gồm hai phần chính:

• Kiểm tra ngôn ngữ: Thí sinh cần đạt trình độ B1 (theo khung CEFR) cho kỹ năng nghe và đọc, tương đương với việc hoàn thành cấp độ D của khóa học tiếng Thụy Điển cho người nhập cư (Swedish for Immigrants – SFI). Đối với kỹ năng nói và viết, yêu cầu tối thiểu là trình độ A2 (tương đương SFI cấp độ C).
• Kiểm tra kiến thức xã hội (Civics): Bài thi tập trung vào các kiến thức cơ bản để sinh sống và làm việc tại Thụy Điển, với trọng tâm là tiến trình dân chủ. Bài thi này cũng được thực hiện bằng tiếng Thụy Điển ở trình độ B1.

Nội dung bài thi kiến thức xã hội bao gồm những gì?

Dù nội dung chi tiết chưa được chốt hạ, các chủ đề dự kiến bao gồm:

• Địa lý, lịch sử và các sự kiện quan trọng hình thành nên Thụy Điển hiện đại.
• Cấu trúc phúc lợi xã hội và hệ thống tài chính công.
• Thị trường lao động và quyền lợi của người lao động.
• Hệ thống pháp luật, hiến pháp và các nguyên tắc nhà nước pháp quyền.
• Quyền trẻ em theo Công ước Liên Hợp Quốc và bình đẳng giới.
• Vai trò của truyền thông trong việc giám sát quyền lực xã hội (đề xuất bổ sung năm 2025).

Lệ phí và tần suất tổ chức

Dự kiến các kỳ thi sẽ được tổ chức thường xuyên trong năm dưới sự điều phối của Hội đồng Giáo dục Đại học Thụy Điển (UHR). Mức phí đề xuất là 2.000 kronor cho bài thi tiếng Thụy Điển và 500 kronor cho bài thi kiến thức xã hội. Người không vượt qua có thể thi lại nhiều lần nhưng phải đóng phí cho mỗi lần thi.

Các trường hợp ngoại lệ và thay thế

Ứng viên có thể không cần tham gia kỳ thi nếu chứng minh được trình độ thông qua các văn bằng tương đương như:

• Chứng chỉ hoàn thành SFI cấp độ D.
• Điểm đạt môn tiếng Thụy Điển hoặc Kiến thức xã hội tại các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông hoặc hệ giáo dục người lớn (Komvux).
• Vượt qua kỳ thi Tisus (dành cho bậc đại học).

Đề xuất cũng nêu rõ kỳ thi chỉ bắt buộc đối với người trong độ tuổi từ 16 đến 66. Những trường hợp có lý do đặc biệt như khuyết tật chức năng nghiêm trọng có thể được miễn trừ.

Thời điểm áp dụng và những tranh cãi về lộ trình

Chính phủ Thụy Điển đặt mục tiêu triển khai bước đầu tiên của kỳ thi (nghe, đọc và kiến thức xã hội) chậm nhất là vào ngày 17/8/2026. Tuy nhiên, các trường đại học được giao nhiệm vụ soạn thảo đề thi (Đại học Stockholm và Đại học Gothenburg) cho rằng mốc thời gian này là phi thực tế.

“Thời gian chúng tôi được giao cho phần đầu của nhiệm vụ này chỉ khoảng một năm. Nếu hiểu rõ những gì cần thiết để tạo ra một bài thi tiêu chuẩn, bạn sẽ thấy thời gian đó là hoàn toàn không đủ.”

Bà Vendela Blomström, người phụ trách xây dựng bài thi tại Đại học Stockholm, cho biết thông thường phải mất ít nhất ba năm để hoàn thiện một hệ thống kiểm tra như vậy. Một số cơ quan chức năng dự báo bài thi tiếng Thụy Điển sớm nhất cũng phải đến mùa thu năm 2028 mới có thể sẵn sàng.

Liệu luật có áp dụng hồi tố?

Đây là vấn đề đang gây lo ngại cho những người đã nộp đơn xin quốc tịch. Mặc dù các báo cáo trước đó đề xuất không áp dụng hồi tố để giảm bớt gánh nặng hành chính, Bộ trưởng Di trú Johan Forssell vào tháng 2/2025 ám chỉ rằng chính phủ hiện tại có thể yêu cầu Cơ quan Di trú xét duyệt đơn dựa trên các quy định mới tại thời điểm ra quyết định, thay vì thời điểm nộp đơn.