Lương hưu tại Thụy Điển: 10 câu hỏi quan trọng giúp bạn chủ động lập kế hoạch tài chính

Việc hiểu rõ hệ thống hưu trí tại Thụy Điển là yếu tố then chốt để đảm bảo tương lai tài chính ổn định. Dưới đây là giải đáp cho 10 câu hỏi quan trọng nhất giúp bạn định hình kế hoạch nghỉ hưu của mình.

1. Hệ thống lương hưu Thụy Điển được phân chia như thế nào?

Khoản tiền bạn nhận được sau khi nghỉ việc đến từ ba nguồn chính: nhà nước, người sử dụng lao động và các tài khoản hưu trí cá nhân tự thiết lập.

Mọi cá nhân sống và làm việc tại Thụy Điển đều có quyền hưởng lương hưu nhà nước, bao gồm hai phần: 16% thu nhập chịu thuế được đóng vào “income pension” và 2,5% khác được đưa vào các quỹ đầu tư. Người sử dụng lao động sẽ chịu trách nhiệm chi trả khoản này một cách bắt buộc.

Bên cạnh đó là lương hưu nghề nghiệp (occupational pension) do chủ lao động chi trả và lương hưu cá nhân từ các khoản tiết kiệm tại ngân hàng hoặc quỹ bảo hiểm vốn.

2. Có mức trần cho thu nhập tính lương hưu không?

Mức lương càng cao, tiền hưu trí nhà nước và nghề nghiệp của bạn càng lớn. Tuy nhiên, có một mức trần quy định. Thu nhập tính lương hưu bao gồm lương và các phúc lợi chịu thuế khác như trợ cấp ốm đau hoặc nghỉ thai sản.

Vượt quá mức trần này, bạn sẽ không được đóng thêm vào lương hưu nhà nước. Mức trần được điều chỉnh hàng năm: cụ thể là 54.167 kronor/tháng cho năm thu nhập 2025 và 51.208 kronor/tháng cho năm 2024.

3. Hầu hết người lao động có lương hưu nghề nghiệp không?

Đa số nhân viên tại Thụy Điển đều được hưởng lương hưu nghề nghiệp. Tại các nơi làm việc có thỏa thuận tập thể (collective agreement), thông thường 4,5% lương của bạn sẽ được trích vào quỹ này.

Những đơn vị không có thỏa thuận tập thể không bắt buộc phải cung cấp lương hưu nghề nghiệp, nhưng nhiều nơi vẫn thực hiện. Bạn nên trao đổi với bộ phận nhân sự sớm để nắm rõ hệ thống của công ty và có thể thương lượng mức đóng cao hơn khi đàm phán lương.

4. Bạn có quyền quyết định cách tiết kiệm lương hưu không?

Bạn hoàn toàn có thể gây ảnh hưởng đến cách thức và nơi quản lý tiền hưu trí của mình. Trong nhiều trường hợp, bạn có thể thay đổi các quỹ đầu tư của lương hưu nghề nghiệp.

Đối với 2,5% lương hưu nhà nước (gọi là premium pension), bạn được chọn quỹ đầu tư cụ thể. Nếu không đưa ra lựa chọn, tiền của bạn sẽ được đầu tư mặc định vào AP7 Såfa (Quỹ AP thứ bảy).

5. Bạn có nhận được cập nhật hàng năm về tình trạng lương hưu?

Mỗi mùa xuân, cư dân Thụy Điển sẽ nhận được một chiếc phong bì màu cam đặc trưng qua bưu điện. Trong đó chứa thông tin về số dư hiện tại và dự toán mức lương hưu bạn sẽ nhận được.

Lưu ý: Các tính toán này dựa trên giả định bạn đã sống và làm việc tại Thụy Điển ít nhất 40 năm. Đối với những người chuyển đến đây khi đã trưởng thành, con số này có thể không chính xác.

Bạn có thể theo dõi trực tuyến bất cứ lúc nào tại Minpension.se, trang web do chính phủ và các công ty bảo hiểm Thụy Điển phối hợp vận hành.

6. Bạn có được hưởng lương hưu Thụy Điển nếu chuyển ra nước ngoài?

Dù bạn nghỉ hưu ở quốc gia khác hay rời Thụy Điển trước khi nghỉ hưu, bạn vẫn có quyền yêu cầu nhận khoản lương hưu đã tích lũy. Điều này áp dụng cho cả người có quốc tịch Thụy Điển và người nước ngoài.

Thụy Điển có thỏa thuận hưu trí với nhiều quốc gia (EU/EEA, Mỹ, Anh, Ấn Độ, Canada…). Tại các nước này, bạn có thể nộp đơn qua cơ quan hưu trí sở tại. Nếu ở quốc gia khác, bạn cần liên hệ trực tiếp với Cơ quan Lương hưu Thụy Điển (Swedish Pensions Agency). Đáng chú ý, từ năm 2023, Thụy Điển không còn cấp lương hưu bảo đảm cho những người chuyển ra nước ngoài sinh sống.

7. Có được nhận “lương hưu cho người sống sót” nếu người thân qua đời?

Nếu vợ/chồng hoặc cha mẹ bạn từng sống/làm việc tại Thụy Điển, trong một số trường hợp, bạn có thể xin hưởng lương hưu cho người sống sót (survivor’s pension), ngay cả khi bạn chưa từng sống tại đây.

8. Thụy Điển có hỗ trợ lương hưu cho người có thu nhập thấp?

Nếu nghỉ hưu tại Thụy Điển với thu nhập thấp hoặc không có thu nhập, bạn có thể được hưởng lương hưu bảo đảm (guarantee pension). Hiện tại, độ tuổi được nhận là từ 66 tuổi.

Mức hưởng đầy đủ yêu cầu 40 năm cư trú tại Thụy Điển. Nếu thời gian cư trú ngắn hơn, số tiền sẽ bị giảm tỷ lệ tương ứng (giảm 1/40 cho mỗi năm thiếu). Ngoại lệ được áp dụng cho những người đến Thụy Điển theo diện tị nạn.

9. Độ tuổi nghỉ hưu có cố định không?

Bạn có thể bắt đầu nhận lương hưu từ tuổi 63 (con số này dự kiến thay đổi vào năm 2026). Thụy Điển không có giới hạn độ tuổi trên, và bạn có quyền làm việc đến năm 69 tuổi. Về lý thuyết, bạn có thể tiếp tục làm việc và tích lũy lương hưu lâu hơn nữa nếu có thỏa thuận với chủ lao động.

10. Có thể nhận lương hưu từ nước ngoài khi ở Thụy Điển không?

Đối với người nước ngoài nghỉ hưu tại Thụy Điển, bạn có thể chuyển lương hưu từ các quốc gia khác về. Nếu quốc gia đó có thỏa thuận với Thụy Điển, bạn chỉ cần thông báo cho Cơ quan Lương hưu Thụy Điển về thời gian và địa điểm bạn đã làm việc ở nước ngoài.

Đối với lương hưu tư nhân hoặc nghề nghiệp ở nước ngoài, bạn cần chủ động liên hệ với các ngân hàng hoặc quỹ liên quan để tìm hiểu thủ tục chuyển tiền về Thụy Điển.