Thụy Điển đề xuất thắt chặt điều kiện hưởng phúc lợi xã hội đối với người nhập cư

Chính phủ Thụy Điển vừa công bố đề xuất mới nhằm hạn chế quyền tiếp cận các khoản phúc lợi nhà nước đối với người nhập cư. Theo đó, để được hưởng các trợ cấp như trợ cấp trẻ em, hỗ trợ nhà ở hay trợ cấp ốm đau dài hạn, người nhập cư sẽ phải đáp ứng các điều kiện khắt khe về thời gian cư trú hoặc thu nhập.

Phát biểu tại cuộc họp báo cùng đại diện các đảng trong liên minh cầm quyền, Bộ trưởng Tài chính Elisabeth Svantesson nhấn mạnh:

“Không nên mặc định rằng một người di cư đến Thụy Điển sẽ được tiếp cận toàn bộ hệ thống phúc lợi xã hội của chúng tôi ngay từ ngày đầu tiên họ đặt chân đến. Thực tế, chúng tôi cho rằng việc họ phải chứng minh năng lực để đủ điều kiện hưởng phúc lợi là điều hoàn toàn hợp lý.”

Điều kiện về thời gian cư trú và thu nhập

Theo đề xuất, người nhập cư sẽ phải cư trú tại Thụy Điển hoặc một quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu (EU) ít nhất 5 năm để đủ điều kiện nhận các khoản trợ cấp cơ bản. Tuy nhiên, quy định này sẽ có ngoại lệ đối với những người đi làm và có thu nhập ổn định:

• Người có mức lương khoảng 40.000 kronor/tháng: Đủ điều kiện hưởng phúc lợi sau 6 tháng làm việc liên tục.
• Người có mức lương khoảng 21.000 kronor/tháng: Đủ điều kiện sau khi đã làm việc ít nhất 12 tháng trong vòng 2 năm gần nhất.

Dự kiến, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 và không áp dụng hồi tố cho những người đã cư trú tại Thụy Điển trước thời điểm này. Ước tính có khoảng 42.000 người trưởng thành sẽ chịu tác động trực tiếp từ chính sách mới.

Những nhóm đối tượng bị ảnh hưởng

Về mặt thực tiễn, nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là công dân các nước ngoài EU đang cư trú tại Thụy Điển theo diện giấy phép lao động hoặc du học và người thân của họ. Ngoài ra, những người có giấy phép cư trú vì hoàn cảnh đặc biệt hoặc những người đang trong diện hoãn trục xuất cũng nằm trong danh sách tác động.

Ngược lại, hầu hết công dân EU và người tị nạn sẽ không bị ảnh hưởng do luật pháp Thụy Điển phải tuân thủ các quy định chung của EU và các công ước quốc tế về tị nạn.

Tác động cụ thể đối với các gia đình có trẻ em

Một trong những điểm gây lo ngại nhất là tác động đối với trợ cấp cha mẹ (parental benefits) và trợ cấp trẻ em (barnbidrag).

Trợ cấp cha mẹ

Tại Thụy Điển, cha mẹ có thể nhận trợ cấp trong 480 ngày. Theo ông Göran Lundahl, người đứng đầu cơ quan điều tra đề xuất, 390 ngày trợ cấp dựa trên thu nhập (sjukpenninggrundande inkomst – SGI) sẽ không bị ảnh hưởng. Nghĩa là nếu bạn có việc làm và đóng thuế, bạn vẫn giữ nguyên quyền lợi này.

Tuy nhiên, các gia đình sẽ bị ảnh hưởng ở hai khoản sau:

• 90 ngày trợ cấp ở mức thấp nhất (180 kronor/ngày) sẽ bị cắt giảm nếu chưa đủ 5 năm cư trú.
• Những người không có thu nhập hoặc thu nhập thấp chỉ được nhận mức trợ cấp cơ bản (grundbidrag – 250 kronor/ngày) cũng sẽ phải đối mặt với các hạn chế mới.

Trợ cấp trẻ em (Barnbidrag)

Đề xuất cũng kiến nghị bãi bỏ trợ cấp trẻ em đối với những phụ huynh chưa sống đủ 5 năm tại Thụy Điển (trừ khi có thu nhập cao theo quy định). Điều này đồng nghĩa với việc các gia đình có thể mất đi khoản hỗ trợ đáng kể hàng tháng:

• Gia đình có 1 con: Mất khoảng 1.250 kronor/tháng.
• Gia đình có 2 con: Mất khoảng 2.650 kronor/tháng.
• Gia đình có 3 con: Mất khoảng 4.480 kronor/tháng.