Thụy Điển hoãn kế hoạch thu hồi thẻ thường trú nhân đến sau kỳ bầu cử

Bốn đảng trong liên minh cầm quyền tại Thụy Điển đã thống nhất tạm dừng đề xuất gây tranh cãi về việc thu hồi giấy phép thường trú cho đến sau cuộc bầu cử vào tháng 9 tới.

Chính phủ điều chỉnh lộ trình thực hiện

Các đảng gồm đảng Ôn hòa (Moderates), đảng Dân chủ Cơ đốc giáo (Christian Democrats), đảng Lập hiến (Liberals) và đảng Dân chủ Thụy Điển (Sweden Democrats) đã đồng ý bổ sung và sửa đổi báo cáo điều tra của chính phủ về đề xuất này. Thay vì thành lập một ủy ban mới, Bộ Tư pháp sẽ trực tiếp thực hiện các công việc nội bộ để điều chỉnh nội dung đề xuất.

Nếu tiếp tục nắm quyền sau bầu cử, liên minh này sẽ tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo để quyết định có trình dự luật ra Quốc hội dựa trên phiên bản sửa đổi hay không.

Nguồn cơn của sự tranh cãi

Trong Thỏa thuận Tidö (Tidöavtalet) – văn bản hợp tác giữa chính phủ và đảng Dân chủ Thụy Điển cánh hữu – các bên đã nhất trí điều tra việc thu hồi các thẻ thường trú hiện có. Đây là nội dung gây tranh cãi nhất trong thỏa thuận.

Vào tháng 11/2022, ông Mikael Ribbenvik, khi đó là Tổng giám đốc Cơ quan Di trú, từng nhận định rằng ông sẽ “rất lo lắng” nếu bản thân là một trong khoảng 300.000 người đang sinh sống tại Thụy Điển bằng thẻ thường trú. Thay vì tự động hạ cấp xuống cư trú tạm thời, thỏa thuận Tidö nêu rõ những người bị mất quyền thường trú nên được trao “cơ hội thực tế để nhập quốc tịch trong một thời hạn nhất định”.

“Việc thu hồi giấy phép thường trú chỉ nên được thực hiện trong khuôn khổ các nguyên tắc pháp lý cơ bản về tính xác thực của pháp luật.”

Làn sóng phản đối dữ dội

Báo cáo điều tra ban đầu đã nhận về những chỉ trích gay gắt. Theo khuyến nghị, một “luật đặc biệt” mới có thể khiến từ 98.000 đến 185.000 người mất quyền thường trú tại Thụy Điển.

Cơ quan Quản lý Tòa án, nhiều tòa án địa phương, Thanh tra Tư pháp và các trường đại học hàng đầu đều lập luận rằng đề xuất này đi ngược lại truyền thống pháp lý của Thụy Điển, đe dọa nguyên tắc thượng tôn pháp luật và gây áp lực quá tải cho hệ thống tư pháp với chi phí khổng lồ. Tháng trước, hơn 79 luật sư và chuyên gia pháp lý đã ký vào một bức thư chung khẳng định đề xuất này không chỉ bất hợp pháp mà còn là một bước đi sai lầm.

Bốn nội dung trọng tâm cần sửa đổi

Mặc dù không hủy bỏ hoàn toàn, Chính phủ Thụy Điển đã yêu cầu Bộ Tư pháp bổ sung báo cáo điều tra vào bốn lĩnh vực chính:

Các trường hợp ngoại lệ: Xem xét danh sách những đối tượng có thể được miễn trừ việc thu hồi thẻ cư trú.
Lộ trình nhập quốc tịch: Nghiên cứu các cơ hội thực tế để người giữ thẻ thường trú hiện tại có thể chuyển sang nhập quốc tịch thông qua các thời hạn cụ thể và hỗ trợ mục tiêu.
Phân tích chi phí: Thực hiện đánh giá sâu hơn về tác động tài chính của cuộc cải cách.
Cơ sở pháp lý: Điều chỉnh ngôn ngữ đề xuất để phù hợp hơn với “nguyên tắc tương xứng”, giải trình rõ tại sao một biện pháp quyết liệt như vậy là cần thiết.

Tương lai bất định sau bầu cử

Tại cuộc họp báo gần đây, Thủ tướng Ulf Kristersson đã nêu rõ quan điểm về việc thu hồi thẻ thường trú:

“Hợp đồng xã hội không thể là con đường một chiều. Có quá nhiều người sống ở Thụy Điển với các quyền lợi như công dân nhưng lại không có bất kỳ yêu cầu nào về việc tự nuôi sống bản thân hay kiến thức về tiếng Thụy Điển.”

Tuy nhiên, Thủ tướng chưa cam kết sẽ ủng hộ dự luật này mà khẳng định mọi việc sẽ phụ thuộc vào kết quả đàm phán sau bầu cử. Trong khi đảng Dân chủ Thụy Điển và đảng Dân chủ Cơ đốc giáo mong muốn triển khai cải cách này trong nhiệm kỳ tới, thì bà Simona Mohamsson, lãnh đạo đảng Lập hiến, tuyên bố sẽ tiếp tục phản đối quyết liệt.