Thụy Điển siết chặt quy định cư trú: Những nhóm đối tượng nào sẽ bị ảnh hưởng khi thẻ vĩnh viễn bị bãi bỏ?

Chính phủ Thụy Điển vừa trình Hội đồng Lập pháp dự thảo luật mới nhằm bãi bỏ việc cấp thẻ cư trú vĩnh viễn đối với những người xin tị nạn, các nhóm đối tượng được bảo hộ khác và những người có quyền cư trú dài hạn (LTR). Quy định này đang gây ra nhiều lo ngại trong cộng đồng người nước ngoài tại Thụy Điển.

Tuy nhiên, cần làm rõ rằng luật mới không đồng nghĩa với việc tước đi quyền cư trú vĩnh viễn của những người đã sở hữu thẻ này, cũng như không bãi bỏ hoàn toàn việc cấp thẻ vĩnh viễn trong tương lai cho mọi đối tượng.

Ai sẽ bị thu hồi thẻ cư trú vĩnh viễn theo luật mới?

Câu trả lời là không có ai. Luật này chỉ ảnh hưởng đến các đơn đăng ký cư trú vĩnh viễn được Cơ quan Di trú Thụy Điển quyết định sau khi luật có hiệu lực (dự kiến vào ngày 12 tháng 7 năm 2026, nếu được Quốc hội thông qua).

Điều này đồng nghĩa với việc nếu bạn đã có thẻ cư trú vĩnh viễn trước ngày 12/7/2026, bạn sẽ không bị ảnh hưởng bởi thay đổi này.

Thẻ cư trú vĩnh viễn có bị bãi bỏ đối với tất cả mọi người?

Không. Nếu bạn đang sinh sống tại Thụy Điển theo diện giấy phép lao động, du học, nghiên cứu, tự kinh doanh hoặc là vợ/chồng/đối tác của công dân Thụy Điển, bạn vẫn có quyền nộp đơn và được cấp thẻ cư trú vĩnh viễn ngay cả sau khi luật mới có hiệu lực.

Những nhóm đối tượng nào sẽ không còn được cấp thẻ vĩnh viễn?

Việc bãi bỏ dần thẻ cư trú vĩnh viễn chủ yếu nhắm vào những người cư trú tại Thụy Điển dựa trên các lý do liên quan đến tị nạn. Danh sách bao gồm:

• Người tị nạn và cá nhân có tình trạng bảo hộ bổ sung (alternativt skyddsbehövande).
• Người tị nạn tái định cư (vidarebosatta) – những người trước đây thường được cấp thẻ vĩnh viễn ngay khi đến Thụy Điển.
• Cá nhân được cấp phép cư trú do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (synnerligen ömmande omständigheter).
• Cá nhân được cấp phép do có những trở ngại dai dẳng trong việc thực thi lệnh trục xuất.
• Người nước ngoài bị lệnh trục xuất sau khi phạm tội nhưng được cấp phép cư trú vì trở ngại thực thi (verkställighetshinder).
• Những người sử dụng luật thay đổi lộ trình (spårbyte) để chuyển sang giấy phép lao động sau khi đơn xin tị nạn bị từ chối.
• Thân nhân (anhöriga) được cấp quyền cư trú dựa trên mối liên hệ với các nhóm đối tượng nêu trên.

Luật mới cũng sẽ chấm dứt mối liên kết giữa quyền Cư trú dài hạn (LTR) và cư trú vĩnh viễn. Theo luật hiện hành, bất kỳ ai được cấp LTR sau 5 năm sống tại Thụy Điển sẽ tự động có thẻ cư trú vĩnh viễn. Sau ngày 12/7/2026, những người này sẽ chỉ nhận được giấy phép cư trú có thời hạn 5 năm.

Có quy định chuyển tiếp cho những người đã nộp đơn không?

Không. Chính phủ Thụy Điển đã quyết định không đưa các quy tắc chuyển tiếp vào luật mới. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai đã nộp đơn xin cư trú vĩnh viễn nhưng chưa nhận được quyết định trước ngày 12/7/2026 sẽ bị xem xét theo luật mới. Những người xin cư trú vĩnh viễn thông qua diện LTR hoặc các danh mục tị nạn nêu trên nhiều khả năng sẽ bị từ chối.

Không có thẻ cư trú vĩnh viễn có bị cấm nhập quốc tịch không?

Không. Vì cư trú vĩnh viễn hiện là điều kiện bắt buộc để nhập quốc tịch, luật mới sẽ tạo ra một lộ trình thay thế cho những người đã ở Thụy Điển đủ lâu nhưng không còn đủ điều kiện nhận thẻ vĩnh viễn.

Họ sẽ đủ điều kiện nhập quốc tịch nếu có “triển vọng có cơ sở để được cấp giấy phép cư trú lâu dài”. Việc sở hữu LTR được coi là một minh chứng đủ cho “triển vọng” này. Những người không có LTR sẽ cần chứng minh họ có lý do chính đáng để ở lại lâu dài. Sau 10 năm cư trú tại Thụy Điển, yêu cầu này sẽ được bãi bỏ hoàn toàn.