Thụy Điển: Thời gian chờ xét duyệt quốc tịch vượt mốc 1.000 ngày

Cơ quan Di trú Thụy Điển (Migrationsverket) đang nỗ lực giải quyết tình trạng tồn đọng hồ sơ xin nhập quốc tịch trong bối cảnh thời gian xử lý trung bình đã vượt quá ngưỡng 1.000 ngày.

Hồi tháng 8 năm ngoái, bà Sara Sjudin, trưởng bộ phận quốc tịch của Cơ quan Di trú, cho biết cơ quan này hy vọng sẽ giải quyết xong hầu hết các hồ sơ tồn đọng từ 4 năm trước vào cuối năm 2025. Để thực hiện mục tiêu này, kể từ tháng 10 năm đó, các hồ sơ bắt đầu được xử lý nghiêm ngặt theo trình tự thời gian nộp đơn.

Tuy nhiên, 6 tháng sau khi hệ thống xử lý theo trình tự thời gian mới có hiệu lực, hàng nghìn hồ sơ tồn đọng từ 4 năm trước vẫn đang chờ quyết định. Thời gian xử lý trung bình cho các trường hợp nhập tịch đã tăng lên mức 1.021 ngày trong hai tháng đầu năm nay.

Thách thức từ các quy định an ninh mới

Bà Holmes, đại diện Cơ quan Di trú, chia sẻ với tờ The Local rằng tiến độ chậm hơn dự kiến là do các biện pháp kiểm tra an ninh bổ sung mà Chính phủ yêu cầu thực hiện từ tháng 4/2025.

“Chúng tôi đã giải quyết được khá nhiều hồ sơ rất cũ, nhưng vẫn chưa thể hoàn tất tất cả”, bà Holmes cho biết.

Từ ngày 1/10/2025 đến ngày 24/3/2026, cơ quan này đã hoàn tất 6.100 hồ sơ có ngày nộp đơn trước ngày 24/3/2022 (tức là đã tồn đọng 4 năm). Hiện tại, hồ sơ cũ nhất vẫn chưa được phân công nhân viên xử lý có từ tháng 3/2022. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 5.900 hồ sơ nộp trước ngày này đang chờ giải quyết. Cơ quan Di trú hy vọng sẽ hoàn tất nhóm hồ sơ này trước mùa hè, với tốc độ xử lý từ 1.000 đến 1.500 quyết định mỗi tuần.

Đáng chú ý, một số hồ sơ đã được phân công xử lý thậm chí còn tồn đọng lâu hơn: 1 trường hợp từ năm 2016, 2 trường hợp từ năm 2017 và 39 trường hợp từ năm 2018. Bà Holmes khẳng định cơ quan luôn theo sát các trường hợp bị trì hoãn kéo dài này.

“Luôn có lý do khiến một hồ sơ không có tiến triển, đặc biệt là những hồ sơ cũ. Vì vậy, chúng tôi theo dõi chúng rất thường xuyên”, bà nói thêm.

Quy trình phức tạp hơn

Các biện pháp kiểm tra an ninh bổ sung có hiệu lực từ tháng 4, bao gồm việc kiểm tra hộ chiếu trực tiếp và thu thập thêm thông tin từ người nộp đơn, đã đòi hỏi việc đào tạo nhân viên trên diện rộng và thêm nhiều bước vào quy trình xét duyệt.

Bà Holmes giải thích: “Mỗi nhân viên xét duyệt phải thực hiện nhiều bước hơn trước khi có thể đưa ra quyết định, đó là lý do tại sao thời gian kéo dài hơn.”

Bà cũng cho rằng con số 1.021 ngày chờ đợi trung bình có thể gây hiểu lầm, vì nó phản ánh việc cơ quan đang tập trung xử lý các hồ sơ cũ thay vì phản ánh sự gia tăng thực tế về thời gian chờ đợi đối với những người mới nộp đơn.

Dự báo áp lực gia tăng trong năm 2026

Song song với việc chuyển sang hệ thống “nộp trước xử lý trước”, năm ngoái, Cơ quan Di trú đã tăng quy mô đội ngũ nhân sự làm về quốc tịch (tại Norrköping và Gothenburg) từ 200 lên 300 nhân viên. Sự gia tăng nhân lực này đã giúp giảm số lượng hồ sơ cũ và giảm bớt tác động của các biện pháp an ninh mới.

Dù vậy, mặc dù lượng hồ sơ tồn đọng dự kiến sẽ ổn định nhưng khó có thể giảm bớt. Mục tiêu của cơ quan là hoàn tất 55.000 hồ sơ trong năm 2026, nhưng dự báo sẽ có thêm 60.000 đơn đăng ký mới trong năm, điều này đồng nghĩa với việc số lượng hồ sơ tồn đọng có thể tăng thêm khoảng 5.000 trường hợp.

Việc áp dụng trình tự thời gian mới dù giúp ích cho những người đã chờ đợi lâu nhất, nhưng lại ảnh hưởng tiêu cực đến những người đã nộp đơn yêu cầu đẩy nhanh thủ tục (request to conclude) và được tòa án chấp thuận. Những trường hợp này hiện không còn được ưu tiên xử lý trước như trước đây.

“Vì chúng tôi đang phân bổ nguồn lực đồng đều hơn, nên thời gian chờ đợi cho các trường hợp yêu cầu đẩy nhanh thủ tục cũng dài hơn trước”, bà Holmes kết luận.