Thụy Điển thúc đẩy kế hoạch bãi bỏ quyền thường trú đối với nhiều nhóm người di cư

Chính phủ Thụy Điển vừa gửi một dự thảo luật tới Hội đồng Pháp quy (Council on Legislation), đánh dấu bước đi tiếp theo trong lộ trình thắt chặt chính sách nhập cư. Theo đó, quốc gia này dự kiến bãi bỏ quyền thường trú đối với nhiều nhóm đối tượng, bao gồm cả những người tị nạn.

Thay đổi lộ trình cư trú

Theo nội dung dự thảo, bất kỳ ai đang cư trú tại Thụy Điển theo diện tị nạn, bảo hộ bổ sung, các trường hợp “hoàn cảnh đặc biệt khó khăn” (exceptionally distressing circumstances) hoặc có tư cách cư trú dài hạn (LTR) sẽ không còn đủ điều kiện để được cấp thẻ thường trú.

Thay vào đó, những đối tượng này sẽ được cấp giấy phép cư trú dài hạn với thời hạn 5 năm và phải thực hiện gia hạn định kỳ. Nếu dự thảo luật được thông qua, quyền thường trú sẽ chỉ còn được ưu tiên dành cho:

• Người từng giữ giấy phép lao động.
• Chủ sở hữu doanh nghiệp riêng.
• Cá nhân có khả năng tự chủ về tài chính.
• Nghiên cứu sinh tiến sĩ hoặc các nhà nghiên cứu.

Giải thích về quyết định này, Chính phủ Thụy Điển cho biết trên trang web chính thức:

“Mục tiêu là giảm lượng người nhập cư liên quan đến tị nạn xuống mức bền vững nhằm tạo điều kiện tốt hơn cho việc hội nhập và giảm thiểu tình trạng bị loại trừ xã hội.”

Siết chặt các quy định bổ sung

Dự thảo luật cũng đề xuất các biện pháp khác nhằm đưa quy định tị nạn của Thụy Điển về “mức tối thiểu theo luật pháp EU”. Các biện pháp này bao gồm việc hạ độ tuổi bắt buộc lấy dấu vân tay và chụp ảnh chân dung xuống còn 6 tuổi, đồng thời hạn chế quyền được có luật sư hỗ trợ của người xin tị nạn.

Chính phủ Thụy Điển đã quyết định không điều chỉnh dự thảo bất chấp những cảnh báo cho rằng việc đưa nhóm đối tượng có tư cách cư trú dài hạn (LTR) vào danh sách không được cấp thường trú sẽ gây ảnh hưởng đến cả những người nước ngoài không thuộc diện tị nạn.

Tác động đến giới học thuật và công dân Thụy Sĩ

Hiệp hội Giảng viên Đại học Thụy Điển (SULF) chỉ ra rằng quy định mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều công dân Thụy Sĩ – những người vốn coi diện LTR là con đường duy nhất để đạt được quyền thường trú nếu không có bạn đời là người bản xứ. SULF cũng cảnh báo nhiều nhà nghiên cứu, giảng viên và nghiên cứu sinh tiến sĩ thường sử dụng lộ trình LTR vì quy định của EU cho phép họ dùng các nguồn tài trợ hoặc học bổng để chứng minh tài chính, điều mà luật riêng của Thụy Điển không công nhận.

Tuy nhiên, Chính phủ Thụy Điển lập luận rằng do thẻ thường trú được thay thế bằng giấy phép LTR có thời hạn tương đối dài, thay đổi này “ít có khả năng ảnh hưởng đáng kể đến sức hấp dẫn của Thụy Điển đối với lao động trình độ cao”.

Ông Robert Andersson, trưởng bộ phận đàm phán tại SULF, bày tỏ sự lo ngại:

“Họ nhận ra điều này sẽ ảnh hưởng đến cả các nhóm đối tượng khác nhưng họ không coi đó là vấn đề. Sẽ rất thú vị để biết Chính phủ Thụy Sĩ nghĩ gì về điều này, vì tôi không tin công dân Thụy Sĩ là mục tiêu của đạo luật này.”

Trong một diễn biến liên quan, một đề xuất riêng biệt khác nhằm thu hồi thẻ thường trú đã cấp cho một số nhóm đối tượng nhất định (như người tị nạn và người có tư cách cư trú dài hạn) đã chính thức bị tạm dừng vào tháng trước sau khi vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội.