Chính phủ Thụy Điển thúc đẩy dự luật ‘tố giác’ người di cư bất hợp pháp

Chính phủ Thụy Điển vừa chính thức công bố dự luật mới nhằm thắt chặt kiểm soát người di cư không có giấy tờ, một bước đi quan trọng trong nỗ lực xóa bỏ tình trạng “xã hội bóng tối” đang tồn tại ở quốc gia này.

“Nếu chúng ta không hành động để giải quyết vấn đề xã hội bóng tối, nó sẽ bám rễ và trở nên kiên cố,” Bộ trưởng Di trú Johan Forssell nhấn mạnh trong buổi họp báo công bố dự luật mới.

Sau nhiều tháng bất đồng, vào tháng 11/2024, liên minh cầm quyền gồm đảng Ôn hòa, đảng Tự do, đảng Dân chủ Cơ đốc giáo và đảng Dân chủ Thụy Điển đã đạt được thỏa thuận về danh sách các cơ quan công quyền có nghĩa vụ báo cáo thông tin về người di cư không có giấy phép cư trú.

Dỡ bỏ rào cản trao đổi thông tin

Dự luật mới sẽ xóa bỏ các rào cản pháp lý trong việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chức năng. Các đơn vị thuộc diện áp dụng bao gồm:

• Cơ quan Thuế Thụy Điển
• Cơ quan Dịch vụ Việc làm Công cộng
• Cơ quan Thi hành án
• Cơ quan Bảo hiểm Xã hội
• Cơ quan Hưu trí
• Cơ quan Quản lý Nhà tù và Quản chế

Tranh cãi xung quanh dự luật angiverilagen

Đề xuất này thường được giới truyền thông và những người chỉ trích gọi là angiverilagen (luật tố giác). Đây là một trong những nội dung gây chia rẽ nhất trong thỏa thuận Tidö – bản hiệp ước thành lập chính phủ sau cuộc bầu cử năm 2022.

Đáng chú ý, đảng Dân chủ Thụy Điển ban đầu muốn áp dụng quy định này cho cả nhân viên y tế, trường học và dịch vụ xã hội. Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ đảng Tự do và không được đưa vào dự luật cuối cùng.

Khi được hỏi về việc liệu các nhân viên không tuân thủ quy định có phải đối mặt với các biện pháp kỷ luật hay không, ông Forssell cho biết:

“Nếu quy định không phát huy hiệu quả, các biện pháp khác có thể cần được xem xét trong tương lai, nhưng hiện tại chúng tôi chưa có lý do để tin rằng điều đó sẽ xảy ra.”

Mở rộng quyền hạn cho cảnh sát

Cảnh sát cũng sẽ được trao thêm quyền hạn để kiểm tra giấy phép cư trú. Hiện nay, cảnh sát cần có “lý do hợp lý” (reasonable reason) để nghi ngờ một người nước ngoài không có quyền cư trú mới được phép kiểm tra. Tuy nhiên, khi luật mới có hiệu lực, các sĩ quan chỉ cần có “lý do” (reason) đơn thuần.

Lực lượng chức năng cũng sẽ được phép khám xét nhà ở và khám xét thân thể trong nhiều trường hợp hơn để xác minh danh tính, đồng thời có quyền kiểm tra điện thoại di động để tìm kiếm các tài liệu liên quan.

Theo số liệu từ chính phủ, hiện có hơn 100.000 người đang sống trong “xã hội bóng tối” tại Thụy Điển. Nhóm này bao gồm từ các phần tử tội phạm, những đối tượng đe dọa an ninh quốc gia cho đến những người lao động đang bị bóc lột trên thị trường lao động.

Nếu được Quốc hội thông qua, dự luật dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 13/7 tới.