Nhập cư tại Thụy Điển: Khi các cuộc tranh luận chính trị dần xa rời thực tế

Vấn đề nhập cư từng được cử tri coi là một trong những thế mạnh lớn nhất của chính phủ cánh hữu hiện tại ở Thụy Điển. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Bộ trưởng Tư pháp Gunnar Strömmer trên truyền hình vào đêm 6/9 đã cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong cục diện chính trị.

Ông Strömmer, một trong những người có khả năng truyền thông tốt nhất của chính phủ và thuộc phe cánh tả trong đảng Ôn hòa (Moderate Party), đã bất ngờ đại diện cho đảng tham gia cuộc tranh luận về nhập cư trên đài SVT. Niels Paarup-Petersen, người phát ngôn về nhập cư của Đảng Trung tâm, nhận định:

“Ông Strömmer có mặt ở đây vì ông ấy là người của đảng Ôn hòa được lòng công chúng,”

Điều này được cho là trái ngược với Bộ trưởng Di trú đương nhiệm, Johan Forssell. Những bất cập trong việc trục xuất thanh thiếu niên – vấn đề từng gây xôn xao dư luận – hiện đã tác động mạnh đến cử tri, đẩy chính phủ vào thế phòng thủ. Bên cạnh đó, các vụ bê bối khác như trục xuất những người Anh đã hòa nhập tốt tại Thụy Điển sau hậu Brexit cũng bắt đầu bị chú ý.

Thế khó của liên minh cầm quyền

Các đảng trong liên minh Tidö đã cố gắng ngăn chặn các cuộc tấn công từ phe đối lập bằng lập luận rằng: việc trục xuất thanh thiếu niên là do luật pháp từ chính quyền tiền nhiệm để lại và chính phủ hiện tại đã giải quyết xong. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.

Phe đối lập, điển hình là bà Lawen Redar thuộc Đảng Xã hội Dân chủ, đã lựa chọn ngôn từ rất cẩn trọng. Bà khẳng định Thụy Điển nên có một “chính sách nhập cư nghiêm ngặt” nhưng tuyệt đối “không trục xuất thanh thiếu niên”. Bà cũng nhấn mạnh rằng việc tiếp nhận người tị nạn nên ở mức tối thiểu theo quy định của EU.

Sự thận trọng này xuất phát từ bài học năm 2015, khi Thụy Điển phải thiết lập các chốt kiểm soát biên giới do số lượng người xin tị nạn lên tới 163.000 người. Giờ đây, ngay cả đề xuất tiếp nhận 5.000 người tị nạn theo hạn ngạch của Liên Hợp Quốc từ Đảng Xanh cũng bị liên minh Tidö coi là một sự tự do thiếu trách nhiệm.

Cuộc tranh luận thiếu thực tế

Mặc dù chính sách nhập cư không còn đơn thuần là cuộc đua xem ai “cứng rắn” hơn, nhưng các cuộc thảo luận hiện nay dường như đang mắc kẹt trong những quan niệm sai lầm về bức tranh nhập cư thực tế tại Thụy Điển.

Số liệu thực tế về người nhập cư năm qua:

• 23.500 người: Đến Thụy Điển theo diện giấy phép lao động hoặc người phụ thuộc của lao động.
• 25.000 người: Nhập cư theo diện đoàn tụ gia đình (nhiều người trong số đó là thân nhân của công dân Thụy Điển).
• 3.500 người: Đến theo diện xin tị nạn (không bao gồm 9.300 người Ukraine theo chỉ thị bảo vệ tạm thời của EU).

Tuy nhiên, trong các cuộc tranh luận chính trị, người ta hầu như chỉ tập trung vào người tị nạn hoặc gia đình của họ mà bỏ qua các diện nhập cư khác. Những người nhập cư theo diện lao động – những người đóng góp thuế đáng kể – đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do thay đổi quy định về ngưỡng lương tối thiểu và quy tắc nhập tịch.

Niels Paarup-Petersen của Đảng Trung tâm là người hiếm hoi nhấn mạnh rằng Thụy Điển cần “thu hút những người giúp đất nước trở nên giàu có hơn”.

“Chính sách nhập cư có thể đã đa sắc thái hơn trước, nhưng đây vẫn là một cuộc tranh luận phi thực tế và thực sự cần được cập nhật sát với tình hình hiện tại.”