Chính trường Thụy Điển dậy sóng: Phe đối lập đòi bỏ phiếu lại quy định chuyển tiếp luật quốc tịch

Chủ tịch Quốc hội Thụy Điển, ông Andreas Norlén, đã triệu tập các lãnh đạo nhóm nghị sĩ của tất cả các đảng tham dự một cuộc họp khẩn cấp vào thứ Tư tới. Động thái này diễn ra sau khi các đảng ủng hộ chính phủ bị cáo buộc vi phạm quy tắc bỏ phiếu truyền thống để ngăn chặn các quy định chuyển tiếp trong luật quốc tịch mới.

Trong cuộc bỏ phiếu vào thứ Tư tuần trước, các quy định chuyển tiếp lẽ ra đã được thông qua nhờ sự ủng hộ của hai nghị sĩ độc lập (cựu thành viên đảng Dân chủ Thụy Điển) cùng phe đối lập. Tuy nhiên, đảng Dân chủ Thụy Điển (SD) đã đưa thêm hai nghị sĩ đi bỏ phiếu, phá vỡ thỏa thuận truyền thống của quốc hội về việc “ghép cặp” – hay còn gọi là kvittning. Đây là cơ chế mà các đảng tự nguyện rút bớt số nghị sĩ tương ứng để duy trì tỷ lệ biểu quyết khi có thành viên vắng mặt.

Bà Annika Hirvonen, lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Xanh và ông Samuel Gonzales Westling, lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Tả, đều khẳng định với tờ The Local rằng đây là một hành vi gian lận. Họ cho rằng thỏa thuận kvittning không còn giá trị và chính phủ buộc phải đưa vấn đề quy định chuyển tiếp ra bỏ phiếu lại.

“Quan điểm của chúng tôi là họ đã phá vỡ thỏa thuận giữa tất cả các đảng, và hành động đó khiến thỏa thuận không còn hiệu lực. Vì vậy, hiện tại chúng tôi không có thỏa thuận kvittning nào cả. Chúng tôi cho rằng cần phải có một cuộc bỏ phiếu mới bằng mọi cách có thể.”

— Samuel Gonzales Westling, lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Tả.

Kịch bản nào cho một cuộc bỏ phiếu lại?

Ông Niels Paarup-Petersen, phát ngôn viên về vấn đề nhập cư của đảng Trung tâm, cho biết về mặt hình thức, quốc hội không thể bỏ phiếu lại cho một dự luật đã thông qua. Tuy nhiên, chính phủ có thể soạn thảo một đạo luật đặc biệt về các quy định chuyển tiếp và trình quốc hội trong vòng một tháng tới.

Ông Westling giải thích thêm rằng việc này có thể thực hiện theo hai cách: chính phủ tự đệ trình đề xuất mới lên Ủy ban Bảo hiểm Xã hội, hoặc các nghị sĩ đối lập trong ủy ban sẽ đưa ra một sáng kiến ủy ban (utskottsinitiativ).

“Tôi nghĩ đây là vấn đề tôn trọng quy trình dân chủ, bởi vì những gì đã xảy ra là đảng Dân chủ Thụy Điển thực sự đã gian lận. Nếu quốc hội có đầy đủ đại biểu, tôi chắc chắn rằng chúng tôi đã không thua trong cuộc bỏ phiếu đó.”

— Samuel Gonzales Westling nhấn mạnh.

Thái độ của chính phủ và các đảng liên minh

Mặc dù lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Ôn hòa, ông Mattias Karlsson, thừa nhận hành động của đảng SD đã làm tổn hại lòng tin vào hệ thống kvittning, nhưng nhiều thành viên cấp cao của đảng này đã lên tiếng bảo vệ đồng minh và chỉ trích phe đối lập.

Trong một bài viết trên tờ Expressen, Bộ trưởng Di trú Johan Forssell bác bỏ các cáo buộc gian lận. Ông cho rằng phe đối lập đang cố gắng đánh lạc hướng dư luận khỏi thực tế là các quy định chuyển tiếp của họ có thể giúp 100.000 người tránh được luật quốc tịch mới, gây rủi ro cho an ninh của Thụy Điển.

Ông Paarup-Petersen nhận định sự phản kháng từ đảng Ôn hòa cho thấy chính phủ không hề có ý định đưa quy định này ra bỏ phiếu lại.

Áp lực từ phe đối lập

Dù chính phủ không tự nguyện, phe đối lập vẫn có những quân bài để gây sức ép. Nếu các đảng đối lập từ chối khôi phục hệ thống kvittning cho đến kỳ bầu cử tới, chính phủ sẽ gặp khó khăn lớn trong việc thông qua các đạo luật. Khi đó, khả năng thông qua luật sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào việc các nghị sĩ có mặt đầy đủ, không được ốm đau hay vắng mặt đột xuất.

Điều này cũng buộc ngay cả Jimmie Åkesson, lãnh đạo đảng SD – người hiếm khi dự họp quốc hội – phải có mặt trực tiếp trong mọi cuộc bỏ phiếu.

“Nếu hệ thống này sụp đổ, phe chính phủ sẽ thua thường xuyên hơn. Đối với tôi, đây là một lựa chọn sai lầm của họ. Mọi người đều thấy quy định chuyển tiếp là hợp lý, chỉ có Säpo (Cảnh sát An ninh Thụy Điển) là phản đối.”

— Ông Paarup-Petersen nhận xét.

Chờ đợi quyết định từ cuộc họp với Chủ tịch Quốc hội

Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu đảng Xã hội Dân chủ có tham gia cùng các đảng đối lập nhỏ hơn để gây sức ép trong cuộc họp với Chủ tịch Quốc hội vào thứ Tư tới hay không. Theo lãnh đạo đảng Xanh, bà Amanda Lind, đảng Xã hội Dân chủ cũng ủng hộ việc bỏ phiếu lại, nhưng chưa rõ họ có coi đây là điều kiện tiên quyết để duy trì hệ thống kvittning hay không.

Ông Paarup-Petersen khẳng định việc để sự việc này trôi qua mà không có phản ứng là không thể chấp nhận được. Ông hy vọng phe đối lập sẽ giữ lập trường cứng rắn để đảm bảo những hành vi đi ngược lại quy tắc dân chủ không thể mang lại chiến thắng cho những người thực hiện chúng.