“Tôi không bao giờ thực sự là công dân Thụy Điển”: Góc khuất Ngày Quốc khánh đối với người nhập cư

Ngày Quốc khánh Thụy Điển (6/6) bắt đầu được kỷ niệm từ năm 1983. Đối với nhiều người nước ngoài đang sinh sống tại đây, ngày này vốn mang một ý nghĩa đặc biệt: dịp để chào đón những tân công dân vừa chính thức nhận quốc tịch.

Tuy nhiên, năm nay, tâm trạng của cộng đồng người nhập cư không còn hào hứng như trước. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc các quy định mới, khắt khe hơn về quyền công dân Thụy Điển chính thức có hiệu lực vào đúng ngày 6/6. Điều này khiến hàng nghìn người nộp đơn – vốn đã bị đình trệ nhiều năm do sự chậm trễ của Cơ quan Di trú (Migration Agency) – lo sợ rằng họ sẽ bị từ chối dựa trên những quy tắc chưa hề tồn tại khi họ nộp đơn.

Quy định mới gây tranh cãi

Quốc hội Thụy Điển đã thông qua luật quốc tịch nghiêm ngặt hơn vào ngày 29/4. Do không có các biện pháp chuyển tiếp, luật mới sẽ áp dụng cho tất cả các đơn đăng ký được xét duyệt từ ngày 6/6 trở đi, bao gồm cả những hồ sơ đã nộp từ rất lâu trước khi luật được đề xuất.

Nhiều người coi quyết định chọn Ngày Quốc khánh làm thời hạn áp dụng luật mới là một động thái chính trị cứng rắn, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về khái niệm “tính Thụy Điển”. Theo ghi nhận, hiện có khoảng 100.000 người đang mòn mỏi chờ đợi kết quả trước thời hạn này.

Sự quay lưng của cộng đồng người nước ngoài

Trong một cuộc khảo sát của tờ The Local Sweden, đa số độc giả cho biết họ không có kế hoạch ăn mừng năm nay. Chỉ có 18,1% người phản hồi cho biết sẽ tham gia kỷ niệm, trong khi có tới 72,7% khẳng định là không.

Nhiều độc giả bày tỏ sự tổn thương và thất vọng trước bối cảnh chính trị hiện tại:

“Tôi từng mong đợi sẽ được ăn mừng với tư cách là một công dân Thụy Điển tại buổi lễ ở Rådhuset (Tòa thị chính) Stockholm… Tại sao tôi phải ăn mừng ngày của một quốc gia đang cho tôi thấy rõ rằng tôi không thuộc về nơi này?”

Một độc giả tên Jennie chia sẻ: “Thật khó để cảm thấy muốn ăn mừng vào cái ngày mà tôi thậm chí còn bị coi là công dân hạng hai nhiều hơn trước đây”. Trong khi đó, Andrew từ Stockholm cảm thấy bất công: “Thật khó để tôn vinh một đất nước coi tôi như một kẻ vi phạm chỉ vì tôi đã tuân thủ đúng các quy tắc để xin quốc tịch”.

Những tia hy vọng hiếm hoi

Dù phần lớn mang tâm trạng tiêu cực, vẫn có một số ít người giữ cái nhìn lạc quan. Carinna Krantz, một chuyên gia tâm lý tại Jämtland, cho biết cô vẫn sẽ treo cờ Thụy Điển tại nhà và mời bạn bè đến dự buổi tiệc nationaldagen fika.

Một chuyên gia CNTT người Ấn Độ sống tại Stockholm cũng bày tỏ sự vui mừng:

“Tôi cảm thấy rất hạnh phúc và lạc quan. Tôi sắp đón con đầu lòng và đứa trẻ sẽ là công dân Thụy Điển ngay từ khi mới lọt lòng. Điều đó khiến tôi thấy nhẹ nhõm”.

Nỗi lo về sự xói mòn dân chủ

Tuy nhiên, cảm giác bị phản bội vẫn bao trùm lên phần lớn cộng đồng người nhập cư. Tamara, một cư dân tại Lund, cho rằng việc áp dụng luật hồi tố khiến Ngày Quốc khánh trở nên buồn bã thay vì vui vẻ. Cô lo ngại các chính trị gia đang làm xói mòn nền dân chủ và danh tiếng của đất nước Thụy Điển mà mọi người từng yêu mến.

Jonathan, một người đã có quốc tịch Thụy Điển, cũng khẳng định anh sẽ không ăn mừng:

“Những trải nghiệm trong năm qua khiến tôi nhận ra mình sẽ không bao giờ thực sự là một công dân Thụy Điển. Tôi chỉ là một người nhập cư có hộ chiếu Thụy Điển, không hơn không kém”.

Carys, một người Thụy Điển gốc Anh sống tại Skåne 16 năm, nhận định rằng ngày này đang bị các lực lượng bài ngoại lợi dụng và dần mất đi ý nghĩa ban đầu. Ffion, một sinh viên tại Malmö, cay đắng kết luận:

“Việc chính phủ chọn Ngày Quốc khánh làm thời điểm để thực thi những quy định gây đau khổ này – như thể việc khiến 100.000 người cảm thấy không được chào đón là một điều đáng để ăn mừng – là điều cực kỳ tồi tệ”.

Đối với nhiều người nước ngoài đang rơi vào tình trạng lấp lửng về pháp lý, Ngày Quốc khánh năm nay, như độc giả Carola tóm gọn, chỉ là: “Một ngày để tang cho đất nước Thụy Điển mà tôi từng nghĩ mình sẽ chuyển đến sống”.