Thụy Điển siết chặt quy định đoàn tụ gia đình từ tháng 10: Những thay đổi quan trọng cần lưu ý

Trước khi kết thúc nhiệm kỳ, liên minh chính phủ tiền nhiệm tại Thụy Điển đã thông qua đạo luật mang tên “Siết chặt các điều kiện nhập cư theo diện gia đình” (tiếng Thụy Điển: Skärpta villkor för anhöriginvandring). Luật mới này sẽ gây khó khăn hơn cho người nước ngoài trong việc đưa người thân sang Thụy Điển sinh sống.

Quy định chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10. Dưới đây là những nội dung chi tiết mà người dân cần nắm rõ.

Khái niệm then chốt: “Anknytningsperson”

Thuật ngữ quan trọng nhất trong luật này là anknytningsperson. Cơ quan Di trú Thụy Điển dịch cụm từ này là “người tham chiếu”.

Về mặt pháp lý, đây là người đang cư trú (hoặc có quyền cư trú) tại Thụy Điển mà người thân ở nước ngoài đang nộp đơn xin sang chung sống cùng. Cần lưu ý rằng anknytningsperson là người đã có giấy phép hoặc quyền hợp pháp để sống ở Thụy Điển, không phải là người thân đang nộp đơn xin thị thực.

Hầu hết các yêu cầu trong luật mới đều xoay quanh anknytningsperson. Tùy thuộc vào tư cách pháp lý của người này tại Thụy Điển mà các điều khoản sẽ được áp dụng khác nhau.

Thời gian chờ đợi hai năm

Luật mới áp dụng thời gian chờ đợi hai năm trước khi một người đang ở Thụy Điển theo diện giấy phép tạm thời (tidsbegränsat uppehållstillstånd) có thể nộp đơn xin cho người thân sang đoàn tụ.

Theo thông tin từ Cơ quan Di trú, có thể có ngoại lệ đối với những người tị nạn đã thiết lập mối quan hệ gia đình trước khi đến Thụy Điển. Hiện vẫn chưa rõ quy định về thời gian chờ đợi này có áp dụng cho những người có giấy phép lao động, sinh viên, nghiên cứu sinh hoặc những người cư trú dài hạn ở một quốc gia EU khác hay không.

Yêu cầu về “triển vọng định cư lâu dài”

Một yêu cầu mới khác là để trở thành anknytningsperson hợp lệ, người đang giữ giấy phép cư trú tạm thời cần phải có “triển vọng có cơ sở” để được cấp quyền cư trú vĩnh viễn tại Thụy Điển.

Luật không nêu rõ cụ thể những yếu tố nào được coi là “triển vọng có cơ sở” (tiếng Thụy Điển: välgrundade utsikter).

Yêu cầu này cũng có thể không áp dụng cho một số đối tượng nhất định như lao động tay nghề cao hoặc sinh viên, tuy nhiên thông tin chính thức vẫn đang chờ Cơ quan Di trú xác nhận.

Nâng mức yêu cầu về tài chính và nhà ở

Để người thân được cấp giấy phép cư trú, anknytningsperson phải chứng minh được khả năng tài chính để hỗ trợ người thân đó. Kể từ ngày 1/10, yêu cầu về “chuẩn mức sống” (maintenance requirement) sẽ tăng lên.

• Mức tăng cụ thể vẫn chưa được công bố do phụ thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân.
• Mức yêu cầu cao hơn này sẽ không áp dụng khi gia hạn giấy phép cư trú đã được cấp trước ngày 1/10/2026, nếu người thân nộp đơn gia hạn trước ngày 1/10/2027.
• Từ ngày 2/10/2027, mức yêu cầu cao hơn sẽ áp dụng cho tất cả các đơn đăng ký.

Áp dụng điều kiện tài chính khi gia hạn giấy phép

Theo quy định cũ, yêu cầu về khả năng tài chính chỉ áp dụng cho lần nộp đơn đoàn tụ đầu tiên. Tuy nhiên, theo luật mới, những người gia hạn giấy phép cũng phải đáp ứng các yêu cầu này.

Quy định này áp dụng cho hầu hết các loại anknytningsperson có giấy phép tạm thời, bao gồm cả người có giấy phép lao động và sinh viên. Tin tích cực là thu nhập của người thân đang nộp đơn xin gia hạn cũng có thể được tính gộp để đáp ứng yêu cầu về tài chính của cả gia đình.

Bảo hiểm y tế cho thân nhân chủ thẻ ICT và Blue Card EU

Một điểm mới khác ảnh hưởng đến thân nhân của những người giữ giấy phép ICT hoặc Thẻ Xanh EU (EU Blue Card) lưu trú tại Thụy Điển tối đa một năm: những người thân này sẽ cần có bảo hiểm y tế toàn diện. Bảo hiểm phải chi trả cho các chi phí điều trị y tế và chăm sóc tại bệnh viện ở Thụy Điển.

Đối với công dân Thụy Điển và khu vực Bắc Âu

Theo các thông tin hiện có, luật này dường như không ảnh hưởng đến những anknytningsperson là công dân Thụy Điển hoặc công dân các nước Bắc Âu khác.

Biện pháp cứu trợ liên quan đến “trục xuất thanh thiếu niên”

Đáng chú ý, luật mới cũng bao gồm các giải pháp của chính phủ tiền nhiệm nhằm giải quyết vấn đề trục xuất thanh thiếu niên, tạo ra một cơ chế nhân đạo hơn cho một số trường hợp cụ thể đã gắn bó lâu dài với xã hội Thụy Điển.