Luật lao động Thụy Điển: Nhân viên có bắt buộc phải nghe máy của sếp ngoài giờ làm?

Tại Thụy Điển, về mặt lý thuyết, cấp trên hoàn toàn có thể gọi điện cho bạn khi bạn không trong ca làm việc. Tuy nhiên, trên thực tế, các quy định xung quanh vấn đề này phức tạp hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó.

Mặc dù không có lệnh cấm sếp gọi điện hay gửi email cho nhân viên, nhưng về mặt pháp lý, họ không được phép yêu cầu bạn phải trả lời điện thoại hoặc phản hồi email ngoài giờ làm việc. Điều này đồng nghĩa với việc bạn hoàn toàn có quyền không nghe máy hoặc không kiểm tra hộp thư khi đang trong kỳ nghỉ hoặc trong thời gian nghỉ ngơi cá nhân.

Về cơ bản, ranh giới giữa làm việc và nghỉ ngơi được phân định rõ ràng: hoặc là bạn đang làm việc, hoặc là không. Cấp trên không thể kỳ vọng bạn phản hồi ngoài giờ hành chính, và họ cũng không được phép đặt bạn vào trạng thái chờ (standby) khi bạn đang trong kỳ nghỉ hợp pháp. Bạn vẫn có thể trả lời email hoặc điện thoại nếu muốn, hoặc nếu đã có thỏa thuận trước với sếp, nhưng đó hoàn toàn là lựa chọn cá nhân của bạn.

Chính sách về khả năng liên lạc (Nåbarhetspolicy)

Trong một số ngành nghề đặc thù, việc “ngắt kết nối” hoàn toàn với công việc có thể gặp khó khăn. Trong trường hợp này, bạn nên tìm hiểu xem công ty có áp dụng nåbarhetspolicy (chính sách về khả năng liên lạc) hay không. Chính sách này sẽ quy định cụ thể các khung giờ mà nhân viên cần sẵn sàng để phản hồi liên lạc. Nếu công ty chưa có quy định này, bạn có thể đề xuất xây dựng một bản hướng dẫn cụ thể. Công đoàn (union) thường sẽ có sẵn các mẫu chính sách để bạn tham khảo.

Đối với những nhân viên không ký hợp đồng toàn thời gian và muốn làm thêm ca, sếp có quyền liên lạc với bạn trong thời gian nghỉ để mời làm việc. Tương tự như trên, bạn không bắt buộc phải trả lời, nhưng việc nghe máy có thể sẽ mang lại lợi ích cho chính bạn nếu bạn đang có nhu cầu tăng thu nhập.

Điều gì xảy ra nếu sếp yêu cầu bạn đi làm khi đang nghỉ phép?

Trong tình huống này, cách diễn đạt của cấp trên đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Nếu sếp chỉ hỏi liệu bạn có thể hoặc có sẵn lòng đi làm khi đang nghỉ phép hay không, bạn hoàn toàn có quyền từ chối. Tuy nhiên, nếu họ đưa ra lệnh điều động (beordrar), bạn bắt buộc phải có mặt để làm việc.

Mặc dù vậy, pháp luật cũng đưa ra những yêu cầu khắt khe đối với trường hợp này:

• Cấp trên phải chứng minh được rằng họ đã nỗ lực tìm kiếm mọi phương án thay thế khác trước khi yêu cầu bạn ngắt quãng kỳ nghỉ.
• Công ty phải chi trả toàn bộ các chi phí phát sinh do việc hủy bỏ kỳ nghỉ gây ra, ví dụ như tiền vé máy bay hoặc tiền phòng khách sạn không được hoàn lại.
• Trong một số trường hợp, bạn sẽ được bồi hoàn thêm các ngày nghỉ phép khác.

Tất nhiên, sếp của bạn không thể thực hiện lệnh điều động nếu họ không thể liên lạc được với bạn. Không có bất kỳ hình phạt nào dành cho người lao động nếu họ không nghe điện thoại của sếp trong thời gian nghỉ ngơi.