Thụy Điển: Cảnh báo kẽ hở pháp lý khiến nhiều thanh thiếu niên đối mặt nguy cơ bị trục xuất

Từ ngày 1/10, Thụy Điển đã chính thức nâng độ tuổi tối đa để một người trưởng thành trẻ tuổi được công nhận là người phụ thuộc của cha mẹ có quyền thường trú (permanent residency) từ 18 lên 21 tuổi. Quy định này được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tình trạng “trục xuất thanh thiếu niên” – những người buộc phải rời khỏi Thụy Điển sau khi bước sang tuổi 18 hoặc do cha mẹ họ nhận được quyền thường trú và họ không còn được tính là người phụ thuộc.

Tuy nhiên, trong cùng một dự luật, giới hạn độ tuổi đối với người phụ thuộc của cha mẹ có quyền cư trú dài hạn (long-term residency) – một loại giấy phép riêng biệt theo luật EU – lại bị hạ từ 21 xuống còn 18 tuổi.

“Theo quan điểm của tôi, điều này cho thấy Chính phủ Tidö thiếu mong muốn thực sự trong việc cải thiện tình hình cho nhóm thanh thiếu niên đang bị ảnh hưởng bởi chính sách trục xuất. Ngay trong ngày công bố ‘van an toàn’, họ đồng thời đưa ra các biện pháp thắt chặt nhắm vào chính nhóm đối tượng đó trong cùng một hoàn cảnh”, luật sư Tomas Fridh chia sẻ với tờ The Local.

Luật sư Fridh cho rằng một giải pháp triệt để cho nhóm này đòi hỏi phải xem xét lại một cách thực chất khung pháp lý về di trú. Ông nhấn mạnh rằng các chính trị gia cầm quyền trong những năm gần đây hoặc thiếu ý chí, hoặc thiếu kiến thức để đưa ra một giải pháp thực sự giúp ích cho những người bị ảnh hưởng.

Kẽ hở từ sự thay đổi quy định

Theo ông Fridh, trước đây nhiều người đã nộp đơn xin cư trú dài hạn thay vì thường trú khi giới hạn độ tuổi cho diện này vẫn là 21, nhằm tránh nguy cơ con cái họ bị trục xuất. Hiện tại, những người đang trong quá trình chờ xét duyệt hồ sơ sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi quy định hạ độ tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc một thanh niên 18 tuổi, vốn trước đây được phép ở lại với tư cách người phụ thuộc, nay sẽ bị từ chối đơn đăng ký và phải đối mặt với lệnh rời khỏi Thụy Điển.

Ông Fridh cảnh báo đây có thể là một vấn đề ngày càng nghiêm trọng, khi quyết định loại bỏ dần quyền thường trú đối với nhiều người nhập cư đã đẩy họ chuyển sang xin quyền cư trú dài hạn.

Làn sóng phản đối từ dư luận

Vấn đề “trục xuất thanh thiếu niên” từng trở thành một trong những tâm điểm của truyền thông Thụy Điển và gây ra làn sóng phẫn nộ trong dư luận vào năm 2026. Vào thời điểm căng thẳng nhất của cuộc tranh cãi vào cuối tháng 2 năm đó, Thủ tướng Ulf Kristersson tuyên bố rằng vấn đề này chỉ ảnh hưởng đến “một số ít trường hợp cá biệt”.

Tuy nhiên, các cuộc điều tra của tờ The Local và báo Aftonbladet cho thấy vấn đề này lan rộng hơn nhiều, có khả năng ảnh hưởng đến hàng trăm gia đình đang sinh sống và làm việc tại Thụy Điển. Điều này sau đó đã thúc đẩy chính phủ tạo ra cái gọi là “van an toàn” cho thanh thiếu niên, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Các nỗ lực chính trị mới

• Nâng giới hạn độ tuổi cho con cái của những người có quyền thường trú.
• Cho phép nộp đơn xin giấy phép độc lập mà không cần phải rời khỏi Thụy Điển.
• Các đảng trung tả cho rằng “van an toàn” hiện tại là chưa đủ sâu rộng.

Vào ngày 6/10, các đảng trung tả đã đồng ý soạn thảo một cơ chế tạm thời nhằm ngăn chặn việc trục xuất thanh thiếu niên cho đến khi một giải pháp lâu dài được thiết lập. Hiện vẫn chưa rõ liệu cơ chế này có bao gồm con cái của những người đang chờ xét duyệt cư trú dài hạn – những đối tượng đang có nguy cơ bị trục xuất sau khi tròn 18 tuổi hay không.

Cơ quan Di trú Thụy Điển hiện đang được yêu cầu cung cấp số liệu thống kê để xác định chính xác số lượng thanh thiếu niên có nguy cơ bị trục xuất do các quy định mới này.