Thụy Điển siết quy định nhập tịch: Người nước ngoài phẫn nộ vì cảm thấy bị “lừa đảo”

Vào ngày 29/4, Quốc hội Thụy Điển đã thông qua một dự luật mới với những thay đổi sâu rộng về điều kiện nhập quốc tịch. Những thay đổi này dự kiến có hiệu lực từ ngày 6/6 tới đây.

Trước đó, cộng đồng người nước ngoài tại Thụy Điển đã nỗ lực vận động để bổ sung các quy định chuyển tiếp vào dự luật. Mục tiêu là nhằm bảo vệ khoảng 100.000 người đang nằm trong danh sách chờ giải quyết hồ sơ kéo dài nhiều năm của Cơ quan Di trú Thụy Điển, giúp họ không bị bác đơn dựa trên những quy định mới vốn chưa tồn tại khi họ nộp hồ sơ.

Chiến dịch này đã thuyết phục được tất cả các đảng đối lập. Tuy nhiên, trong cuộc bỏ phiếu tại quốc hội, đề xuất bổ sung quy định chuyển tiếp đã bị bác bỏ với tỷ lệ sát sao: 147 phiếu chống và 146 phiếu thuận. Đáng chú ý, kết quả này có được sau khi đảng Dân chủ Thụy Điển phá vỡ quy trình nghị trường bằng cách cử hai nghị sĩ (vốn đã thỏa thuận là vắng mặt) vào bỏ phiếu chống. Cuối cùng, dự luật nhập tịch đã được thông qua ở dạng nguyên bản với đa số phiếu ủng hộ.

Ủng hộ siết chặt quy định nhưng phản đối tính hồi tố

Nhiều người tham gia khảo sát bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thắt chặt các tiêu chuẩn nhập tịch, nhưng họ không đồng tình với việc áp dụng hồi tố đối với những hồ sơ đang bị tồn đọng.

“Thụy Điển vốn là quốc gia có yêu cầu nhập tịch khá thấp so với thế giới, nên các quy định mới là cần thiết. Tuy nhiên, cách tiếp cận hồi tố (áp dụng luật mới cho hồ sơ cũ) là một dấu hỏi lớn về mặt pháp lý. Điều này có thể vi phạm luật pháp châu Âu và hiến pháp Thụy Điển,” Effe, một sinh viên ngành khoa học chính trị tại Gothenburg, chia sẻ.

Một kỹ sư phần mềm tại Gothenburg cũng bày tỏ sự lo ngại: “Thật bất công khi không có quy định chuyển tiếp cho những người đã nộp đơn và đáp ứng đủ các tiêu chuẩn hiện tại. Điều này đồng nghĩa với việc họ phải chờ đợi thêm nhiều năm nữa trong sự bất định, không biết liệu luật có tiếp tục bị siết chặt hơn khi họ đủ điều kiện mới hay không.”

Cảm giác bị phản bội và lừa dối

Chủ đề bao trùm trong phản ứng của độc giả là cảm giác bị phản bội. Maria, một chuyên gia phát triển năng lực, cho biết cô đã mất hoàn toàn niềm tin vào chính phủ sau hơn một năm chờ đợi dù tòa án di trú đã yêu cầu đẩy nhanh hồ sơ của cô.

Teodor, một kiến trúc sư phần mềm cao cấp tại Stockholm, chia sẻ sự thất vọng sâu sắc:

“Nhiều người trong chúng tôi đã sắp xếp cuộc sống, hạn chế đi lại và đưa ra các quyết định sự nghiệp trong nhiều năm chỉ để đáp ứng các yêu cầu hiện hành. Việc thiếu quy định chuyển tiếp không chỉ là bất công mà còn trừng phạt chính những người đã tuân thủ luật pháp và lên kế hoạch kỹ lưỡng. Nếu Thụy Điển muốn thu hút và giữ chân nhân tài, đây là một tín hiệu hoàn toàn sai lầm.”

Một giám đốc điều hành công nghệ tại Stockholm thậm chí dùng từ mạnh hơn: “Tôi cảm thấy bị lừa đảo (scammed). Quốc gia này không đầu tư vào bằng cấp hay năng lực của tôi, nhưng trong vài năm qua, họ đã thu hơn 3 triệu kronor thuế thu nhập từ tôi (hơn 5 triệu nếu tính cả phí an sinh xã hội). Sau ngày 6/6, đơn của tôi sẽ bị bác vì tôi sống ở đây chưa đủ 8 năm. Tôi cảm thấy 147 thành viên Riksdag đã lừa dối mình.”

Hệ lụy nặng nề đến gia đình và cá nhân

Cuộc bỏ phiếu không chỉ ảnh hưởng đến giấy tờ mà còn gây ra những xáo trộn lớn trong đời sống cá nhân. Một nhà phát triển trò chơi điện tử tại Stockholm chia sẻ rằng mọi kế hoạch cuộc đời của anh đã bị phá hủy, khiến anh cảm thấy như mình đã đưa ra một lời hứa hão huyền với bạn đời.

Hasibur, một kỹ sư viễn thông, lo lắng cho vợ mình – người đã phải chuyển đổi nghề nghiệp vì lý do sức khỏe và hiện không còn đáp ứng được ngưỡng thu nhập mới. Gia đình anh đã chờ đợi quyết định từ tháng 7/2020 và giờ đây có thể phải chờ thêm 2-3 năm nữa.

Làn sóng rời bỏ Thụy Điển

Một bộ phận lớn những người tham gia khảo sát cho biết họ đang lên kế hoạch rời Thụy Điển để đến những quốc gia có hệ thống nhập cư ổn định và coi trọng sự đóng góp của họ hơn.

• Canada: Một độc giả giấu tên cho biết sẽ chuyển đến Canada vì hệ thống ở đó công bằng và dễ dự đoán hơn.
• Đức và Hà Lan: Nhiều chuyên gia đang tìm kiếm cơ hội tại các nước EU khác. Một nhà quản lý đầu tư tại Malmö nhận xét: “Đức hiện có các quy định cởi mở hơn và chào đón những chuyên gia có trình độ tích hợp cao.”
• Mỹ: Jerard, một nhân viên kinh doanh công nghệ, quyết định trở về Hawaii vì cho rằng sự “công bằng” của Thụy Điển không đúng với thực tế sau khi anh đã đóng mức thuế lên tới 45%.

Den, một kỹ sư phần mềm tại Stockholm, cay đắng nói: “Chúng tôi từng có lựa chọn giữa mức lương cao hơn ở Đức hoặc lời hứa về việc nhập tịch nhanh chóng tại Thụy Điển. Thật không may, chúng tôi đã chọn Thụy Điển. Sự tùy tiện trong luật pháp này là điều tôi chưa từng nghĩ mình sẽ gặp phải ở đây.”

Một giám đốc cấp cao trong ngành công nghệ thậm chí còn kêu gọi những người khác: “Tôi hiện đang thúc giục mọi người hãy rời khỏi Thụy Điển và mang tiền của họ đi nơi khác nếu có thể.”