Thụy Điển cần chấn chỉnh luật di trú để tránh những hệ lụy đáng tiếc

Thụy Điển hoàn toàn có quyền lựa chọn bất kỳ chính sách nhập cư nào họ muốn, và quốc gia này đã chọn một lộ trình nghiêm ngặt vì những lý do dễ hiểu. Cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 đã khiến các nhà ga tại Thụy Điển tràn ngập người tị nạn từ các cuộc chiến tranh cách đó cả một châu lục, trong khi chính phủ dường như chưa có kế hoạch ứng phó rõ ràng. Mọi thứ khi đó thật hỗn loạn.

Tuy nhiên, chính sách nhập cư của Thụy Điển không chỉ trở nên khắt khe hơn; do sự kết hợp giữa việc soạn thảo luật yếu kém và sự cứng nhắc của bộ máy hành chính, nó đã trở nên bất công, phản tác dụng và gây hại cho lợi ích quốc gia. Vấn đề này không chỉ nằm ở chính phủ hiện tại mà mang tính hệ thống.

Những sai sót hành chính gây hậu quả nghiêm trọng

Chúng ta đã chứng kiến điều này vào năm 2017: nhiều trường hợp người lao động có tay nghề cao, đang định cư và đóng góp cho Thụy Điển, đã bị từ chối gia hạn giấy phép chỉ vì những lỗi hành chính nhỏ từ phía chủ lao động, chẳng hạn như mua sai loại bảo hiểm y tế. Dù sau đó các quy định đã được điều chỉnh linh hoạt hơn để Cơ quan Di trú có cái nhìn tổng thể, nhưng sự thay đổi này diễn ra quá chậm chạp và đã quá muộn đối với nhiều người.

Câu chuyện tương tự lặp lại với việc trục xuất thanh thiếu niên vào năm 2022. Con cái của những người nhập cư diện lao động đã bị trục xuất ngay khi đang đi học chỉ vì thay đổi trạng thái cư trú khi đủ 18 hoặc 21 tuổi. Tình trạng này đã kéo dài suốt 4 năm trước khi các chính trị gia thực sự hành động.

Bi kịch của những công dân Anh hậu Brexit

Tình trạng mới nhất đang ảnh hưởng đến các công dân Anh sinh sống tại Thụy Điển. Nhiều người đã sống hợp pháp tại đây nhiều năm, thậm chí coi mình là người Thụy Điển hơn là người Anh, đang bị trục xuất vì những sai sót trong thủ tục giấy tờ sau Brexit. Nhiều người được cấp “quyền cư trú vĩnh viễn” (permanent uppehållsrätt) theo quy định của EU và lầm tưởng rằng họ không cần thực hiện thêm hành động nào khác.

Trường hợp của John Sellers là một ví dụ điển hình. Anh đã đủ điều kiện nhập quốc tịch và nộp đơn xin xét duyệt. Tuy nhiên, trong nhiều năm Cơ quan Di trú xem xét đơn của John, nước Anh đã rời EU. Quyền cư trú của John biến mất và hệ quả là anh không còn đủ điều kiện nhập tịch. Hiện tại, John (34 tuổi), người đã sống ở Thụy Điển từ năm 10 tuổi và có vợ là người Thụy Điển, đang bị kẹt lại Anh mà không có cách nào rõ ràng để quay trở về.

“Hệ thống máy tính nói không (Computer says no).”

Dù hai bộ trưởng di trú đã hứa với tờ The Local rằng họ muốn tạo điều kiện cho công dân Anh ở lại, nhưng thực tế vẫn chưa có gì thay đổi. Thụy Điển là quốc gia duy nhất trong EU trục xuất một số lượng đáng kể người Anh sau Brexit, và điều này đang làm tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của quốc gia trên trường quốc tế.

Cần một hệ thống công bằng và minh bạch hơn

Hết lần này đến lần khác, Thụy Điển thông qua các luật di trú mà ở đó logic hành chính được ưu tiên hơn công lý cá nhân và lợi ích quốc gia. Ai cũng đồng ý rằng những nạn nhân của sai lầm di trú lẽ ra phải được ở lại, nhưng cuối cùng sự cứng nhắc của bộ máy quản lý luôn chiến thắng.

Thụy Điển luôn tự hào về các cơ quan hành chính hoạt động độc lập và tuân thủ pháp luật. Các bộ trưởng không thể và sẽ không can thiệp vào các trường hợp cá nhân. Điều này là hợp lý, nhưng nó đòi hỏi các điều luật phải được soạn thảo kỹ lưỡng, tính đến các trường hợp đặc biệt để tránh những kết cục bất công.

Những bất công này đang làm xói mòn niềm tin của người nhập cư và khiến Thụy Điển trở nên kém hấp dẫn trong mắt những nhân tài mà quốc gia này đang muốn thu hút. Nó cũng gây hại cho các doanh nghiệp Thụy Điển và nền kinh tế nói chung.

Đây không phải là lời kêu gọi nới lỏng quy tắc nhập cư, mà là lời kêu gọi thực thi luật pháp một cách công bằng, hợp lý và tránh những vụ bê bối gây tổn hại thêm. Chính phủ tiếp theo phải nhìn nhận lại tại sao hệ thống lại thất bại thường xuyên đến vậy. Trong khi chờ đợi, nếu bạn là một người nhập cư, lời khuyên tốt nhất là: hãy tìm một luật sư giỏi.