Giải mã lý do Thụy Điển mất 5 năm để xây dựng kỳ thi ngôn ngữ nhập tịch

Bokander bắt đầu thực hiện dự án từ ngày 1/11 sau khi tạm dừng công việc trợ lý giáo sư tại Đại học Jönköping trong một năm. Ông đảm nhận vai trò dẫn dắt quá trình phát triển 4 bài kiểm tra kỹ năng gồm: đọc, viết, nghe và nói.

Chia sẻ với The Local, Bokander cho biết dù có nền tảng học thuật về thụ đắc ngôn ngữ thứ hai và phát triển bài thi, đây là lần đầu tiên ông tham gia vào một dự án phát triển bài kiểm tra quy mô lớn và có tính chất quan trọng (high-stakes) như thế này.

“Nền tảng của tôi thiên về nghiên cứu và phát triển bài thi trong bối cảnh học thuật. Thụy Điển trước đây chưa từng có một kỳ thi mang tính quyết định cao như vậy. Chúng tôi không có truyền thống khảo thí chuyên sâu như ở Anh”

Ông lập luận rằng các kỳ thi quốc gia môn tiếng Thụy Điển ở cấp phổ thông hay kỳ thi SFI (Swedish for Immigrants) có tính chất nhẹ nhàng hơn, vì điểm số không chỉ dựa hoàn toàn vào kết quả bài thi. Tương tự, kỳ thi Tisus – một bài kiểm tra khác do Đại học Stockholm giám sát dành cho người muốn học đại học bằng tiếng Thụy Điển – cũng không có áp lực lớn bằng kỳ thi nhập tịch.

Khởi động từ con số 0

Vào thời điểm Bokander bắt đầu, đội ngũ tại Đại học Stockholm đã tuyển dụng, đào tạo nhân sự và phân tích các bài kiểm tra ngôn ngữ tương tự từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, sau 18 tháng kể từ khi Hội đồng Giáo dục Đại học Thụy Điển giao nhiệm vụ, việc soạn thảo các câu hỏi thực tế vẫn chưa được triển khai.

“Tôi đang làm việc với một nhóm chuyên gia, nhưng về việc phát triển các câu hỏi thi, tôi gần như phải bắt đầu từ con số 0”

Theo lộ trình, 8 tháng đầu năm nay chủ yếu dành cho việc tuyển dụng nhân sự và tìm kiếm đối tượng tham gia thi thử (pilot test). Đến cuối năm, nhóm dự kiến sẽ xác định mục tiêu đo lường của bài thi, phát triển các câu hỏi mẫu và tiếp tục tuyển người thi thử.

Bokander nhấn mạnh: “Thách thức lớn nhất là tìm đủ người sẵn sàng thi thử, vì việc này tốn nhiều thời gian. Chúng tôi cần hàng trăm, thậm chí hơn một nghìn người”.

Tại sao quá trình này lại kéo dài?

Hồi tháng 10, Hội đồng Giáo dục Đại học Thụy Điển đã đề xuất lùi thời gian tổ chức các bài thi đọc và nghe đầu tiên đến mùa thu năm 2029, còn bài thi nói và viết đến năm 2030. Điều này đồng nghĩa với việc Đại học Stockholm sẽ mất hơn 5 năm để hoàn thiện dự án kể từ khi nhận lệnh vào tháng 5/2025.

Bokander giải thích về sự chậm trễ này là do đội ngũ chuyên gia ban đầu vẫn bận rộn với công việc giảng dạy và nghiên cứu. Quan trọng hơn, việc đảm bảo chất lượng cho một kỳ thi nhập tịch đòi hỏi rất nhiều thời gian.

“Tôi có thể soạn một bài kiểm tra ngôn ngữ nhanh ngay bây giờ và trình bày vào ngày mai – nhưng đó sẽ không phải là một bài kiểm tra tốt”

Để đạt tiêu chuẩn, bài thi phải đảm bảo 3 yếu tố: độ tin cậy (kết quả nhất quán), độ giá trị (đo lường chính xác kỹ năng thực tế) và tính công bằng.

Tiêu chuẩn học thuật khắt khe

Theo lý thuyết của Michael Kane, bài thi phải đo lường đúng những gì nó cần đo lường. Cụ thể, thí sinh phải đạt trình độ A2 về viết và nói, và trình độ B1 về đọc và nghe. Cách duy nhất để đảm bảo điều này là trải qua nhiều vòng thi thử nghiệm trên các nhóm mẫu đại diện.

Lộ trình của Đại học Stockholm bao gồm hai đợt thi thử nghiệm:

• Đợt 1: Tháng 4 – tháng 5/2027
• Đợt 2: Tháng 4 – tháng 5/2028

Sau mỗi đợt, các chuyên gia cần nhiều tháng để phân tích dữ liệu, điều chỉnh câu hỏi và hoàn thiện hệ thống kỹ thuật.

Thách thức từ chuyển đổi số

Một lý do khác khiến thời gian kéo dài là quyết định tổ chức thi trên nền tảng kỹ thuật số ngay từ đầu. Thay vì làm bài trên giấy rồi mới chuyển sang máy tính, đội ngũ chuyên gia khuyến nghị số hóa toàn diện để tránh sự sai lệch về bản chất bài thi giữa hai hình thức.

Đặc biệt, phần thi nghe cần các tệp âm thanh chất lượng cao, điều này sẽ vận hành hiệu quả hơn trên nền tảng kỹ thuật số.

Chậm trễ hay chấp nhận rủi ro?

Lộ trình 5 năm đồng nghĩa với việc hàng nghìn người xin nhập tịch sẽ phải chờ đợi lâu hơn. Bokander thừa nhận sự chờ đợi này có vẻ bất công, nhưng ông bảo vệ quan điểm về chất lượng chuyên môn.

“Chính phủ có thể đã mua một bài thi có sẵn chất lượng không rõ ràng từ một công ty tư nhân, nhưng họ đã từ chối phương án đó. Với tư cách cá nhân, tôi hiểu rằng chờ đợi 5 năm nghe có vẻ nực cười. Nhưng với tư cách là người phát triển bài thi, tôi phải tuân thủ các quy chuẩn tốt nhất. Chúng ta không thể bắt đầu bằng một bài thi cẩu thả, vì chúng ta đang quyết định ai được nhập tịch dựa trên những dữ liệu yếu kém và không đáng tin cậy”