Quốc hội Thụy Điển bỏ phiếu về việc tước quốc tịch đối với các tội danh gây hại lợi ích quốc gia

Vào thứ Tư tới, Quốc hội Thụy Điển sẽ tiến hành bỏ phiếu lần thứ hai về dự luật sửa đổi hiến pháp đầy tranh cãi, cho phép tước quốc tịch đối với các cá nhân phạm tội “gây hại cho lợi ích thiết yếu của quốc gia”.

Theo luật pháp Thụy Điển, mọi thay đổi đối với Hiến pháp phải được Quốc hội bỏ phiếu thông qua hai lần, xen giữa là một cuộc tổng tuyển cử. Nếu dự luật được thông qua lần thứ hai vào tuần này, các thay đổi sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1 năm sau.

Sự đồng thuận từ các đảng phái lớn

Đề xuất này gần như chắc chắn sẽ được thông qua khi nhận được sự ủng hộ từ đảng Xã hội Dân chủ (Social Democrats), các đảng trong chính phủ đương nhiệm và đảng Dân chủ Thụy Điển (Sweden Democrats) theo khuynh hướng cực hữu.

Trước đó, các đảng gồm đảng Tả (Left Party), đảng Xanh (Green Party), đảng Trung tâm (Centre Party) và đảng Xã hội Dân chủ từng phản đối bản sửa đổi này. Nguyên nhân là do các đảng cầm quyền đã phá vỡ tiền lệ, bác bỏ ý kiến của Ủy ban Hiến pháp – vốn đã thống nhất về một cách diễn đạt chặt chẽ hơn – để trình lên một dự luật dựa trên quan điểm riêng của họ.

Bốn đảng đối lập lập luận rằng cách diễn đạt trong dự luật quá mơ hồ, dẫn đến sự không chắc chắn về việc những loại tội phạm nào sẽ bị áp dụng chế tài này. Nghị sĩ Amalia Rud Stenlöf của đảng Xã hội Dân chủ từng chỉ trích văn bản dự luật là “cẩu thả và thiếu chắc chắn về mặt pháp lý”.

“Nó có khả năng bị áp dụng cho cả các tội danh về kế toán, thuế, hoặc thậm chí là việc vô tình để quên một tài liệu mật tại khách sạn nơi tổ chức hội nghị” – bà Stenlöf nhận định.

Tuy nhiên, đến tháng 1, đảng Xã hội Dân chủ đã gác lại sự phản đối, lập luận rằng những thay đổi này là cần thiết để đấu tranh với tội phạm băng đảng đang gia tăng.

Các biện pháp bảo vệ và thay đổi quan trọng khác

Trong báo cáo gửi Quốc hội vào ngày 5/11, Ủy ban Hiến pháp cho biết đảng Xã hội Dân chủ hiện đã ủng hộ cách diễn đạt mới. Họ hoan nghênh các biện pháp bổ sung nhằm ngăn ngừa tình trạng không quốc tịch, cũng như các điều khoản đảm bảo tuân thủ các công ước quốc tế như Công ước châu Âu về Nhân quyền, Công ước về Quyền trẻ em và Công ước Liên Hợp Quốc về Giảm thiểu tình trạng không quốc tịch.

Về phía các đảng khác, đảng Trung tâm cho biết dù vẫn không hài lòng với cách diễn đạt của dự luật nhưng các nghị sĩ của họ sẽ bỏ phiếu trắng. Trong khi đó, đảng Tả và đảng Xanh tuyên bố sẽ bỏ phiếu chống.

Dự luật mới cũng bao gồm một số thay đổi hiến pháp quan trọng khác:

• Tước quốc tịch do gian lận: Cho phép cơ quan chức năng tước quốc tịch Thụy Điển của những người có hai quốc tịch nếu chứng minh được họ có được quốc tịch bằng các phương thức gian dối.
• Trấn áp băng đảng tội phạm: Mở đường cho việc cấm thành viên tham gia các băng đảng tội phạm trong tương lai. Quốc hội có quyền hạn chế quyền tự do lập hội đối với các tổ chức tham gia vào “hoạt động tội phạm nghiêm trọng nhằm trục lợi kinh tế hoặc các lợi ích bất chính khác”.
• Quyền phá thai: Hiến định hóa quyền tự do phá thai như một quyền lợi cơ bản.