Thụy Điển siết quy định bảo lãnh người thân: Thách thức lớn đối với các nhà nghiên cứu quốc tế

Luật mới mang tên “Thắt chặt các yêu cầu đối với nhập cư diện gia đình” (tiếng Thụy Điển: Skärpta villkor för anhöriginvandring) đã chính thức áp dụng những quy định khắt khe đối với những người muốn đưa thân nhân không phải quốc tịch Thụy Điển đến sinh sống cùng. Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu quốc tế cũng không còn được ngoại lệ trước những yêu cầu mới về chứng minh tài chính.

Ông Robert Andersson, Trưởng bộ phận đàm phán tại SULF (Sveriges universitetslärare och forskare – Hiệp hội các giảng viên đại học và nhà nghiên cứu Thụy Điển), đã có những chia sẻ chi tiết về tác động của luật này đối với cộng đồng học thuật quốc tế tại Thụy Điển.

Thay đổi lớn từ ngày 1/10

Trước đây, các nhà nghiên cứu tại Thụy Điển được hưởng quy chế ưu tiên, không phải đối mặt với các yêu cầu về thu nhập hay khả năng nuôi dưỡng khi bảo lãnh người thân. Tuy nhiên, từ ngày 1/10 năm nay, đặc quyền này đã bị bãi bỏ.

“Tại SULF, chúng tôi cho rằng khía cạnh này của luật là không cần thiết vì thực tế nó chưa bao giờ là một vấn đề gây nhức nhối. Nó chỉ làm tăng thêm các thủ tục hành chính rườm rà.”

Ông Andersson cho biết, ban đầu chính phủ đề xuất người thân phải tự chứng minh tài chính thay vì dựa vào nhà nghiên cứu, nhưng sau nỗ lực vận động của SULF, luật đã được sửa đổi để tính tổng thu nhập của cả gia đình.

Các con số cụ thể về mức chi phí duy trì

Hiện tại, mức tài chính yêu cầu đối với một nhà nghiên cứu để bảo lãnh gia đình không quá cao, tương đương với mức của các nghiên cứu sinh tiến sĩ. Tuy nhiên, các con số này vẫn là một rào cản cần lưu ý:

• Cá nhân nhà nghiên cứu: 9.700 kronor/tháng (sau thuế).
• Người lớn đi kèm: Khoảng 4.440 kronor/tháng.
• Mỗi trẻ em: Khoảng 2.664 kronor/tháng.

Lưu ý rằng các con số trên là số tiền còn lại sau khi đã trừ chi phí thuê nhà.

Rào cản khi chuyển sang thường trú nhân

Vấn đề thực sự sẽ phát sinh khi các nhà nghiên cứu muốn chuyển đổi sang các loại giấy phép khác như thẻ thường trú hoặc giấy phép lao động thông thường. Khi đó, yêu cầu về tài chính sẽ tăng vọt.

“Nếu bạn muốn chuyển sang thường trú nhân, mức thu nhập yêu cầu đột ngột tăng lên rất cao. Sau khi trả tiền thuê nhà, một gia đình hai người lớn cần có khoảng 13.000 kronor/tháng, cộng thêm chi phí cho mỗi đứa trẻ (có thể lên tới gần 7.000 kronor nếu trẻ trên 15 tuổi).”

Trong một số trường hợp, nếu có thêm con, một nhà nghiên cứu có thể phải kiếm được trên 50.000 kronor mỗi tháng mới đủ điều kiện bảo lãnh. Điều này dẫn đến nguy cơ gia đình họ bị trục xuất chỉ vì không đáp ứng được mức thu nhập mới.

Nguy cơ chảy máu chất xám

Ông Andersson bày tỏ lo ngại rằng những quy định này đang đi ngược lại mục tiêu thu hút nhân tài của Thụy Điển.

“Thật kỳ lạ khi chúng ta muốn thu hút và giữ chân các nhà nghiên cứu, nhưng lại tạo ra tình huống buộc họ phải rời đi vì gia đình không thể ở lại. Đây là minh chứng cho việc áp dụng các quy tắc để ngăn chặn các loại hình di cư khác nhưng lại làm ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm di cư mà chúng ta đang cần.”

Hiện tại, SULF đang nỗ lực tổ chức các buổi hội thảo trực tuyến và làm việc với các trường đại học để phổ biến thông tin cho các thành viên. Lời khuyên tốt nhất hiện nay cho các nhà nghiên cứu là cố gắng tìm kiếm công việc có mức lương cao hoặc hy vọng người đi cùng cũng có việc làm ổn định để cộng dồn thu nhập.

Nhiều chuyên gia lo ngại rằng, nếu không có sự điều chỉnh từ phía các chính trị gia, Thụy Điển sẽ mất đi sức hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu trẻ – những người đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của quốc gia này.