Thụy Điển: Vụ kiện về luật quốc tịch mới có thể được phân xử tại Tòa án Di trú Tối cao

Tòa án Di trú tại Malmö vừa bác bỏ đơn kháng cáo liên quan đến luật quốc tịch mới của Thụy Điển (có hiệu lực từ ngày 6/6). Đây là phán quyết đầu tiên khẳng định quan điểm của cơ quan tư pháp rằng các quy định mới sẽ được áp dụng cho cả những hồ sơ đang trong quá trình chờ xử lý.

Khả năng đưa vụ việc lên cấp cao hơn

Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Local, ông Fredrik Löndahl, Chánh án Tòa án Hành chính tại Malmö và là một trong những thẩm phán trực tiếp xét xử, cho biết ông kỳ vọng Tòa án Di trú Tối cao (Migration Court of Appeal) sẽ tiếp nhận vụ việc này.

“Tôi chắc chắn kỳ vọng vụ việc sẽ tiếp tục được đưa lên tòa phúc thẩm. Chắc chắn là như vậy.”

Theo ông Löndahl, vụ kiện này đặt ra một vấn đề pháp lý rất rõ ràng: Liệu luật quốc tịch mới hay các quy định cũ sẽ được áp dụng cho những đơn đăng ký đã nộp trước khi luật thay đổi. Ông tin rằng có khả năng cao tòa cấp cao sẽ thụ lý, dù quyết định cuối cùng không thuộc về ông.

Xử lý theo quy trình vụ án điểm

Chánh án Löndahl cho biết tòa án đã chọn đây làm vụ án điểm (pilot case) sau khi nhận được một lượng lớn đơn kháng cáo có nội dung tương tự từ những người bị từ chối cấp quốc tịch. Đích thân ông cùng hai thẩm phán khác đã tham gia xét xử — một mức độ giám sát đặc biệt và hiếm thấy đối với một vụ kháng cáo thông thường.

Ông giải thích rằng đây là quy trình được phép trong luật pháp Thụy Điển khi xuất hiện các vấn đề liên quan đến luật pháp mới. Vụ việc này không chỉ liên quan đến luật nội địa mà còn chạm đến các quy định của Liên minh Châu Âu (EU), đòi hỏi sự chú trọng đặc biệt.

Việc tòa án tại Malmö dành sự quan tâm lớn cho vụ án này cũng là một “tín hiệu” gửi đến Tòa án Di trú Tối cao, cho thấy đây là những câu hỏi pháp lý quan trọng cần được xem xét ở cấp độ cao nhất.

Thời hạn và quy trình thực hiện

• Người kháng cáo có thời hạn đến ngày 1/10 để nộp đơn lên Tòa án Di trú Tối cao tại Stockholm.
• Tòa án cấp cao thường sẽ quyết định có thụ lý vụ án hay không trong vòng 1 đến 2 tháng.
• Sau đó, các thẩm phán sẽ nghiên cứu cho đến khi đưa ra phán quyết cuối cùng.

“Không có giới hạn thời gian cụ thể, nhưng đây là một câu hỏi pháp lý rõ ràng, vì vậy hy vọng sẽ không mất quá nhiều thời gian. Chúng ta cần có câu trả lời để xác định rõ luật pháp quy định như thế nào,”

Cơ hội vẫn mở ra cho những người nước ngoài

Dù phán quyết của tòa án Malmö đã được công bố, ông Löndahl nhấn mạnh rằng điều này không ràng buộc các thẩm phán khác, kể cả tại chính tòa án này hay tại Tòa án Di trú ở Gothenburg. Các thẩm phán khác có thể tuân theo ý kiến này hoặc đưa ra phán quyết khác.

Ông cũng thừa nhận rằng trong khi ông tin tưởng vào quyết định của tòa về việc áp dụng ý chí của Quốc hội Thụy Điển, thì các lập luận liên quan đến luật EU vẫn là một lĩnh vực có thể có nhiều quan điểm trái chiều.

Cuối cùng, Chánh án Löndahl khuyên những người nước ngoài bị từ chối quốc tịch không nên nản lòng trước phán quyết này.

“Từ cuối cùng vẫn chưa được đưa ra và vẫn còn khả năng sẽ có sự thay đổi. Tôi không cho rằng việc kháng cáo là vô ích.”