Tôi yêu Thụy Điển nhưng vô cùng thất vọng: Chuyên gia công nghệ bị bác đơn nhập tịch do luật thay đổi đột ngột

Với một công việc toàn thời gian tại một tập đoàn công nghệ lớn, người chồng gốc Bắc Âu, hai đứa con, một ngôi nhà và vốn tiếng Thụy Điển bài bản, Katthöfer từng rất mong chờ ngày chính thức trở thành công dân của quốc gia này.

Cô đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết. Tuy nhiên, khi các quy định nhập tịch mới khắt khe hơn có hiệu lực vào ngày 6/6, chỉ một tuần sau đó, cô nhận được quyết định từ Cơ quan Di trú (Migrationsverket): Bị từ chối.

“Điều đó thật đau đớn. Tôi thấy thật khó khăn vì tôi đã dành 6 năm qua để xây dựng cuộc sống ở đây, và đây là nhà của tôi. Ở một khía cạnh nào đó, nó khiến tôi cảm thấy mình rõ ràng không thuộc về nơi này, tôi là một người ngoài cuộc. Điều đó gây tổn thương vì tôi đã nỗ lực hết mình để sống một cuộc đời nề nếp, đóng góp cho xã hội và hòa nhập,” Katthöfer, một người gốc New York, chia sẻ với tờ The Local.

Sự thay đổi quy định đột ngột

Khi thông qua luật nhập tịch mới vào mùa xuân này, chính phủ Thụy Điển đã đi ngược lại lời khuyên của các chuyên gia pháp lý và các cuộc điều tra nội bộ khi từ chối đưa ra các điều khoản chuyển tiếp cho 100.000 người đang chờ xét duyệt. Điều này đồng nghĩa với việc nếu một hồ sơ được xem xét trước ngày 6/6, nó sẽ áp dụng luật cũ; nhưng nếu được xem xét sau ngày đó, nó phải tuân theo luật mới.

Katthöfer đã nộp đơn xin nhập tịch hơn một năm trước. Tuy nhiên, do thời gian xử lý kéo dài và gây nhiều tranh cãi của Cơ quan Di trú, cô đã trở thành một trong những người kém may mắn không nhận được kết quả trước thời hạn 6/6. Đơn của cô bị bác bỏ vì không còn đáp ứng yêu cầu về thời gian cư trú — vốn đã tăng từ 5 năm lên 8 năm theo quy định mới.

Hành trình đến Thụy Điển

Trớ trêu thay, Katthöfer vốn được săn đón (headhunted) để đến Thụy Điển làm việc vào năm 2020.

“Khi đó tôi đang làm kỹ sư phần mềm tại Đức và có một lượng người theo dõi khá lớn trên Twitter. Một quản lý kỹ thuật đã nhắn tin hỏi liệu tôi có hứng thú làm việc tại Thụy Điển không. Tôi từng đến Stockholm vài ngày và rất thích nơi này, nên đã đồng ý ngay. Tôi cùng hai chú mèo của mình chuyển đến Stockholm,” cô nhớ lại.

Sáu tháng sau, cô gặp người chồng hiện tại. Họ nhanh chóng xây dựng tổ ấm và có hai con. Dù chồng cô sinh ra và lớn lên tại Thụy Điển, nhưng về mặt pháp lý anh là công dân Phần Lan (thừa hưởng từ mẹ). Do công dân các nước Bắc Âu có quyền lợi tương đương và có thể tự do làm việc tại Thụy Điển, anh chưa từng đổi quốc tịch. Điều này dẫn đến việc cả gia đình cô, dù gắn bó mật thiết với Thụy Điển, nhưng về mặt kỹ thuật không ai mang quốc tịch nước này.

Nỗi lo về sự ổn định và niềm tin bị rạn nứt

Katthöfer cho biết cô ủng hộ việc siết chặt quy định nhập tịch, bao gồm cả yêu cầu về ngôn ngữ và kiến thức công dân, nhưng điều cô không thể chấp nhận là việc thiếu các quy tắc chuyển tiếp công bằng.

“Tôi có một hồ sơ mạnh. Tôi sở hữu nhà, làm việc toàn thời gian với mức lương cao, và còn có doanh nghiệp riêng. Tôi đã đóng rất nhiều đồng kronor tiền thuế và chưa từng vi phạm pháp luật. Tôi thất vọng vì niềm tin vào chính phủ bị thay đổi. Nó khiến tôi tự hỏi ai thực sự quan tâm đến quyền lợi của những người nhập cư đến đây để đóng góp và hòa nhập,” cô chia sẻ.

Đối với nhiều người nhập cư, quốc tịch không chỉ là một tờ giấy mà là sự đảm bảo gia đình không bị chia cắt bởi các thủ tục hành chính bất ngờ. Katthöfer lo lắng rằng nếu cô phải về Mỹ chăm sóc cha mẹ ốm đau trong thời gian dài, cô có thể mất quyền thường trú nhân tại Thụy Điển.

Nguy cơ chảy máu chất xám

Nhiều chuyên gia nước ngoài trình độ cao đã bày tỏ ý định rời bỏ Thụy Điển do tác động hồi tố của các quy định di trú thay đổi liên tục. Dù Katthöfer khẳng định cô vẫn coi Thụy Điển là nhà và không có ý định rời đi, cô lo ngại danh tiếng của Thụy Điển trong mắt nhân tài quốc tế sẽ bị tổn hại.

“Thụy Điển từng được biết đến là nơi tuyệt vời để sống và làm việc, nhưng tôi nghĩ tâm lý đó sẽ thay đổi. Việc phải liên tục đấu tranh cho quyền lợi của chính mình khiến tôi kiệt sức về mặt cảm xúc,” cô tâm sự.

Hiện tại, Katthöfer dự định sẽ kháng cáo quyết định bác đơn, với hy vọng tiếng nói của mình và cộng đồng những người có cùng hoàn cảnh sẽ được lắng nghe để tìm ra một giải pháp thấu đáo hơn cho tất cả các bên.