Đảng Xã hội Dân chủ Thụy Điển: Không để những người đã hòa nhập phải bị trục xuất

Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Local, bà Ida Karkiainen, phát ngôn viên về chính sách di trú của đảng Xã hội Dân chủ, khẳng định đảng này đang tìm cách ngăn chặn việc trục xuất những người đã sinh sống lâu năm tại Thụy Điển, bao gồm những người trẻ lớn lên tại đây, công dân Anh và những người từng xin tị nạn nay đã cao tuổi.

bà Karkiainen nhấn mạnh:

“Đây là vấn đề chúng tôi sẽ xem xét ngay lập tức và đưa vào một cuộc điều tra nhanh (fast-track). Chúng tôi ưu tiên giải quyết vấn đề này”

Bà cho rằng tỷ lệ từ chối cư trú đối với công dân Anh sau Brexit là “bất công” và “kỳ lạ”. Theo bà, đây là hệ quả của luật di trú hiện hành và đảng Xã hội Dân chủ quyết tâm giải quyết nếu giành được quyền lực chính phủ.

Đề xuất quyền cư trú dựa trên “thâm niên gắn bó”

Đề xuất đưa tiêu chí “thâm niên gắn bó lâu dài” (long establishment) thành căn cứ để cấp quyền cư trú sẽ giúp ích cho thanh thiếu niên đối mặt với nguy cơ trục xuất – một vấn đề từng gây xôn xao dư luận vào đầu năm 2026 – đồng thời áp dụng cho nhiều trường hợp hậu Brexit.

Bà Karkiainen đặc biệt lưu ý đến các trường hợp thanh thiếu niên dành phần lớn cuộc đời ở Thụy Điển nhưng lại nhận quyết định trục xuất khi tròn 18 tuổi, hoặc theo quy định mới có hiệu lực từ tháng 10 là 21 tuổi. Bà khẳng định: “Một quyết định trục xuất khi bạn bước sang tuổi 21 là không công bằng”.

Cuộc điều tra nhanh dự kiến hoàn thành trong hai tháng sẽ được triển khai song song với một cuộc đánh giá chuyên sâu về toàn bộ luật pháp do chính phủ mới ban hành, nhằm loại bỏ những mâu thuẫn và bất hợp lý.

Chính sách di trú nghiêm ngặt nhưng thực tế

Dù chỉ trích chính phủ Tidö, bà Karkiainen thừa nhận đảng Xã hội Dân chủ ủng hộ một chính sách di trú nghiêm ngặt (stram migrationspolitik). Tuy nhiên, bà cho rằng nhiều đạo luật gần đây đã đi quá xa so với mức tối thiểu của EU.

“Đối với chúng tôi, chính sách di trú nghiêm ngặt có nghĩa là duy trì số lượng người xin tị nạn ở mức thấp. Nó không có nghĩa là buộc những người đã hòa nhập sâu rộng tại Thụy Điển phải rời đi vì những quy định mới”

Bà cảnh báo các yêu cầu mới về điều kiện tài chính khi gia hạn giấy phép đoàn tụ gia đình sẽ chia cắt nhiều tổ ấm và dẫn đến các lệnh trục xuất không đáng có.

Cải tổ quy tắc nhập tịch

Về vấn đề quốc tịch, đảng Xã hội Dân chủ dự định khôi phục các quy tắc chuyển tiếp cho những người đã nộp đơn trước khi các yêu cầu thắt chặt có hiệu lực vào ngày 6/6. Ưu tiên hàng đầu là cắt giảm thời gian chờ đợi mà hiện nay Cơ quan Di trú (Migrationsverket) đang để kéo dài tới 54 tháng.

Bà Karkiainen mô tả thời gian chờ đợi này là “không thể chấp nhận được” và đề xuất tăng ngân sách để Cơ quan Di trú tuyển dụng thêm nhân viên xử lý hồ sơ. Bà cũng bày tỏ sự hoài nghi về đề xuất của đảng Ôn hòa về việc ưu tiên nhập tịch nhanh cho những người có thu nhập cao.

“Tôi là một người theo đảng Xã hội Dân chủ vì tôi ủng hộ sự bình đẳng. Tôi không chấp nhận việc mọi người có thể dùng tiền để mua vị trí ưu tiên trong hàng đợi”

Giấy phép cư trú thiết lập (Establishment residence permit)

Đảng Xã hội Dân chủ đề xuất một loại giấy phép mới mang tên “giấy phép cư trú thiết lập” để thay thế cho việc chính phủ bãi bỏ quyền cư trú vĩnh viễn đối với nhiều nhóm đối tượng. Đây được coi là “cầu nối” hướng tới cư trú dài hạn và cuối cùng là quốc tịch Thụy Điển, mang lại sự ổn định hơn cho người lao động so với các loại giấy phép 2-3 năm hiện nay.

Thị trường lao động và nguy cơ mất nhân tài

Về di trú lao động, đảng này muốn quay lại hệ thống kiểm tra thị trường lao động, nơi công đoàn và người sử dụng lao động cùng đàm phán về nhu cầu tuyển dụng quốc tế và mức lương tối thiểu. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng “phá giá tiền lương” và giải quyết thiếu hụt nhân lực tại các khu vực có mức lương đặc thù như miền Bắc Thụy Điển.

Trước thông tin nhiều lao động trình độ cao đang cân nhắc rời bỏ Thụy Điển do các quy định khắt khe và thái độ cứng rắn của chính phủ, bà Karkiainen bày tỏ sự tiếc nuối:

“Đó là một tổn thất cho Thụy Điển. Chúng ta muốn thu hút nhân tài, nhưng không ai muốn đến làm việc tại một trường đại học nếu con cái họ có nguy cơ bị trục xuất”

Bà chỉ trích khoản tiền thưởng 350.000 kronor cho người tự nguyện hồi hương là một thông điệp tiêu cực, ám chỉ rằng người nước ngoài không được chào đón tại đây. Bà kết luận rằng bất kỳ ai giữ chức Bộ trưởng Di trú trong tương lai cũng sẽ phải đối mặt với một lĩnh vực đầy thách thức và cần phải làm việc cực kỳ cứng rắn.