EU đề xuất nới lỏng quy định lưu trú 90 ngày cho một số nhóm lao động chuyên gia

Ủy ban Châu Âu (EC) đang xem xét việc kéo dài thời hạn thị thực ngắn hạn Schengen cho một số nhóm đối tượng chuyên gia cụ thể. Đây là một phần trong chiến lược chính sách thị thực mới của Liên minh Châu Âu (EU) vừa được trình bày tại Brussels vào thứ Tư vừa qua.

Theo văn bản phác thảo các bước tiếp theo của chiến lược, Ủy ban sẽ phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên để tìm ra những giải pháp thực tiễn nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trú ngắn hạn kéo dài cho một số nhóm công dân từ quốc gia thứ ba. Mục tiêu của động thái này là đảm bảo lợi ích kinh tế, an ninh cho liên minh và mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý cho người du hành.

“Ủy ban cũng sẽ nghiên cứu việc ban hành luật mới với các quy tắc cụ thể về việc kéo dài thời gian lưu trú ngắn hạn ở cấp độ EU” – tài liệu cho biết thêm.

Nới lỏng quy định cho các nhóm đối tượng đặc thù

Hiện nay, luật pháp EU chỉ cho phép công dân ngoài khối lưu trú trong khu vực Schengen tối đa 90 ngày trong vòng 180 ngày, áp dụng cho cả đối tượng miễn thị thực và đối tượng bắt buộc có thị thực. Tuy nhiên, Ủy ban Châu Âu thừa nhận quy định này đang gây ra quá nhiều hạn chế đối với một số ngành nghề đặc thù.

Các nhóm đối tượng có thể được hưởng lợi từ thay đổi này bao gồm:

• Nghệ sĩ lưu diễn và vận động viên tham gia các sự kiện thể thao.
• Chuyên gia làm việc trong các dự án xuyên biên giới.
• Lực lượng lao động hỗ trợ các ngành công nghiệp và dịch vụ của EU.
• Tài xế xe tải phục vụ các doanh nghiệp trong khối.

EC nhận định những cá nhân này cần có mặt tại các quốc gia thành viên khác nhau trong hơn 90 ngày mà không nhất thiết phải định cư hoặc lưu trú dài hạn.

Bên cạnh đó, Ủy ban cũng có kế hoạch rà soát và dần loại bỏ các thỏa thuận song phương riêng lẻ giữa một số quốc gia thành viên với các nước thứ ba. Những thỏa thuận này hiện cho phép công dân một số nước ở lại quá 90 ngày nhưng chỉ trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia đó, gây ra sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng quy tắc Schengen.

Đáng chú ý, tài liệu không đề cập đến kế hoạch nới lỏng quy định cho các chủ sở hữu bất động sản nghỉ dưỡng (second home owners) – một nhóm đối tượng mà các công dân Anh và một số nhà lập pháp tại Pháp, Tây Ban Nha đã lên tiếng vận động trong những năm gần đây.

Chiến lược thu hút nhân tài toàn cầu

Trong khuôn khổ chiến lược mới, Ủy ban Châu Âu đã đưa ra khuyến nghị nhằm giúp EU trở nên hấp dẫn hơn đối với các chuyên gia có trình độ cao, sinh viên, nhà nghiên cứu và các doanh nhân khởi nghiệp sáng tạo.

Các quốc gia thành viên được khuyến khích thiết lập các quy trình đơn giản và nhanh chóng hơn cho thị thực dài hạn và giấy phép cư trú, bao gồm:

• Số hóa quy trình và cắt giảm giấy tờ.
• Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
• Tạo điều kiện chuyển đổi dễ dàng từ việc học tập, nghiên cứu sang làm việc hoặc khởi nghiệp.
• Cải thiện khả năng di chuyển trong nội bộ EU.

“Chính sách thị thực là một công cụ chiến lược cho an ninh và khả năng cạnh tranh của châu Âu. Một hệ thống thị thực hiện đại, đáng tin cậy và hiệu quả sẽ giúp thu hút các chuyên gia tay nghề cao, những ý tưởng đổi mới và dòng vốn đầu tư, từ đó củng cố vị thế của châu Âu là điểm đến hàng đầu cho nhân tài” – Bà Henna Virkkunen, Phó Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, nhấn mạnh.

Thắt chặt an ninh và kiểm soát di cư

Dù có những động thái nới lỏng cho lao động chuyên gia, chiến lược mới cũng chỉ rõ chính sách thị thực sẽ được sử dụng như một đòn bẩy để tăng cường an ninh và quản lý di cư. EC dự kiến sẽ rà soát hệ thống miễn thị thực dựa trên các tiêu chí như: tỷ lệ từ chối thị thực, số lượng đơn xin tị nạn không có căn cứ và sự hợp tác trong việc trục xuất, nhận trở lại công dân.

“Nếu các nghĩa vụ không được thực hiện, chế độ miễn thị thực có thể bị đình chỉ”, Ủy ban cảnh báo. Hiện có hơn 64 quốc gia và vùng lãnh thổ đang được hưởng quy chế miễn thị thực vào EU.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền đã lên tiếng chỉ trích cách tiếp cận này. Trả lời phỏng vấn AFP, bà Olivia Sundberg Diez, nhà phân tích chính sách tại Amnesty International, cho rằng điều này chỉ làm tăng sự phụ thuộc vào các nước thứ ba trong quản lý di cư và có thể dẫn đến các vi phạm quyền con người.