Thắt chặt quy định nhập tịch: Lao động trình độ cao đồng loạt rời bỏ Thụy Điển

Theo cuộc khảo sát mới đây của tờ The Local, hơn một nửa trong số 120 độc giả phản hồi – đa số là những lao động có trình độ chuyên môn cao – cho biết họ đang cân nhắc rời khỏi Thụy Điển. Nguyên nhân chính xuất phát từ các quy định nhập tịch nghiêm ngặt hơn và cách thức triển khai các quy định này.

Cụ thể, có 9% người tham gia khảo sát khẳng định đã quyết định chuyển đến quốc gia khác. Chỉ 21% cho biết họ quyết tâm ở lại Thụy Điển bất chấp những thay đổi bất lợi. Làn sóng thất vọng này đang lan rộng trong cộng đồng chuyên gia quốc tế tại quốc gia Bắc Âu này.

“Tôi đã xong với Thụy Điển. Tôi từng lên kế hoạch gắn bó lâu dài tại đây dựa trên lộ trình nhập tịch, nhưng giờ mọi dự định đã tan vỡ. Tôi mệt mỏi với việc Migrationsverket (Cơ quan Di trú) định đoạt số phận của mình. Tôi muốn sống ở một nơi mà tôi không phải lo sợ chính phủ thay đổi luật lệ xoành xoạch”

– Ricardo, một nhà phát triển phần mềm tại Stockholm, chia sẻ.

Cảm giác bị phản bội

Từ ngữ được nhiều người tham gia khảo sát lặp lại nhiều nhất là “phản bội”. Nhiều chuyên gia cho biết họ cảm thấy bị lừa dối khi những giá trị và lời hứa về sự ổn định của Thụy Điển không còn được duy trì.

• Jacob Rukavina, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Uppsala: “Sau khi hoàn thành bằng Tiến sĩ, tôi sẽ không đấu tranh để ở lại đóng góp cho một đất nước luôn muốn gây khó dễ cho mình”.
• Một quản lý dự án tại Volvo Cars: “Giấc mơ Thụy Điển giờ đây giống như một sự phản bội. Chúng tôi đã từ bỏ những vị trí lương cao tại các tập đoàn toàn cầu để đổi lấy sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống như đã hứa, nhưng chúng tôi đã mất đi sự an tâm ngay khi đặt chân đến đây”.
• Pascal, chuyên gia IT: “Thật bất công. Tôi hối hận vì đã đến đây thay vì chấp nhận lời mời làm việc tại Đức hoặc Canada”.

Một kỹ sư người Ấn Độ tại Gothenburg bày tỏ sự bất bình khi chính sách mới đánh đồng tất cả những người nhập cư, thay vì phân loại đối tượng: “Tôi cảm thấy bị phản bội khi các vấn đề về nhập cư bị đánh đồng, và những cư dân tuân thủ pháp luật lại bị trừng phạt bằng những đạo luật khắt khe hơn”.

Tranh cãi về quy định hồi tố

Điểm gây phẫn nộ nhất trong dự luật mới là tính hồi tố. 38 trên 66 người tham gia khảo sát đánh giá đây là khía cạnh tồi tệ nhất. Tiếp theo đó là việc tăng thời gian cư trú để xin nhập tịch từ 5 năm lên 8 năm.

Dmitri, một Quản lý sản phẩm (Product Owner) từ Malmö, phân tích rằng việc áp dụng luật hồi tố sẽ khiến khoảng 40.000 người phải nộp đơn lại sau 3 năm, tạo ra sự tắc nghẽn nghiêm trọng hơn tại Migrationsverket.

“Việc áp dụng quy định hồi tố cho thấy một thất bại cơ bản về logic và đạo đức. Nhà nước đang sử dụng chính sự yếu kém trong quản lý hành chính của mình để tước quyền của những người đã đáp ứng mọi yêu cầu tại thời điểm nộp đơn. Làm sao một quốc gia luôn tự hào về rättssäkerhet (tính pháp lý chắc chắn) lại có thể biện minh cho việc thay đổi luật chơi giữa chừng?”

– Hassan, Tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Uppsala, đặt câu hỏi.

Đánh mất lợi thế thu hút nhân tài

Nhiều ý kiến cho rằng chính phủ Thụy Điển đang đi ngược lại mục tiêu thu hút lao động trình độ cao. Việc không phân biệt giữa những người nhập cư gây vấn đề và những chuyên gia đóng thuế, thạo tiếng Thụy Điển và đã hòa nhập tốt đang tạo ra một hệ quả tiêu cực.

Một chuyên gia về xe tự lái tại Gothenburg nhận định: “Nếu những thay đổi này có từ trước, tôi đã chọn một quốc gia khác”. Trong khi đó, Onur đến từ Thổ Nhĩ Kỳ dẫn chứng trường hợp của Đức – quốc gia đã giảm thời gian cư trú và đưa ra các tiêu chí cụ thể để thu hút nhân tài đạt quốc tịch nhanh hơn.

Rahul, một chuyên gia công nghệ tại Gothenburg, kết luận rằng đối với những lao động có nhiều lựa chọn toàn cầu, quốc tịch không chỉ là một thủ tục hành chính mà là biểu tượng của sự an ninh và tin tưởng lâu dài. Khi lộ trình này trở nên bấp bênh, Thụy Điển sẽ mất đi khả năng thu hút và giữ chân những nhân tài cần thiết để duy trì năng lực cạnh tranh quốc gia.