Thụy Điển chính thức áp dụng mức lương tối thiểu mới cho giấy phép lao động

Từ ngày 1/6, bất kỳ ai nộp đơn xin giấy phép lao động mới tại Thụy Điển sẽ phải chứng minh mức lương thực nhận tương đương ít nhất 90% mức lương trung vị (median salary) tại thời điểm nộp đơn.

Cụ thể, con số này sẽ là 33.390 kronor kể từ ngày 1/6. Tuy nhiên, mức trần này dự kiến sẽ tăng lên khoảng 35.000 kronor vào ngày 16/6, khi Cục Thống kê Thụy Điển cập nhật số liệu mới (giả định mức tăng hàng năm là 4%). Bên cạnh đó, Chính phủ cũng công bố danh sách 27 ngành nghề được miễn trừ khỏi yêu cầu 90% này.

Những quy định khắt khe ngoài dự kiến

Chính phủ Thụy Điển đã tỏ ra cứng rắn hơn mong đợi của các nhóm doanh nghiệp khi thu hẹp danh sách các ngành nghề được miễn trừ. Một số công việc như giáo viên, bồi bàn, đầu bếp, tài xế taxi và thợ nề đã không được đưa vào danh sách ưu tiên.

• Các ngành nghề trong danh sách miễn trừ thực tế vẫn phải đáp ứng mức lương tối thiểu bằng 75% mức lương trung vị (hiện tương đương 27.825 kronor).
• Thay vì thời gian ân hạn một năm cho những người gia hạn giấy phép lao động như đề xuất ban đầu, Chính phủ chỉ cho phép thời gian chuyển tiếp là 6 tháng.

Các điểm nới lỏng và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp

Dù thắt chặt quy định, Chính phủ cũng đưa ra một số thỏa hiệp. Ban đầu, các cuộc khảo sát đề xuất mức lương tối thiểu phải bằng 100% lương trung vị, nhưng Đảng Ôn hòa (Liberal party) đã đàm phán để hạ xuống mức 90%.

Đáng chú ý, Chính phủ đã công bố quy định miễn trừ đặc biệt cho nhân viên làm việc tại các công ty khởi nghiệp (startup) trong lĩnh vực công nghệ và khoa học đời sống. Nhóm này chỉ cần đáp ứng mức lương tối thiểu ở mức 75%. Để đủ điều kiện, startup phải hoạt động dưới 5 năm, có ít hơn 100 nhân viên và đơn ứng tuyển phải được cơ quan đổi mới Vinnova kiểm duyệt.

Bối cảnh chính trị đằng sau quy định mới

Việc tăng lương tối thiểu cho giấy phép lao động là một phần của Thỏa thuận Tidö (Tidö Agreement) được ký kết vào tháng 10/2022. Sau nhiều tranh cãi và chỉ trích từ giới kinh doanh, Chính phủ đã chính thức chốt ngưỡng 90% vào tháng 10/2025.

Quy định mới đã được thông qua vào ngày 18/3. Tuy nhiên, Chính phủ đã trì hoãn việc công bố danh sách các ngành nghề miễn trừ cho đến sát ngày thực thi, khiến các doanh nghiệp chỉ có 8 ngày để chuẩn bị.

Danh sách các ngành nghề được miễn trừ

Trong số 27 ngành nghề được miễn trừ, có sự ảnh hưởng rõ rệt từ các yếu tố chính trị, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và chế biến thực phẩm – những ngành quan trọng đối với cử tri của Đảng Dân chủ Thụy Điển và Đảng Dân chủ Cơ đốc giáo.

• Nông nghiệp và thực phẩm: 9 ngành nghề (bao gồm cả thợ hái quả).
• Y tế: 6 vị trí bao gồm trợ lý điều dưỡng, nhân viên y tế và hộ lý.
• Công nghệ và Kỹ thuật: 4 vị trí trong ngành IT, 4 vị trí trong công nghiệp nặng và 2 vị trí kỹ sư.

Cơ quan Di trú cho biết chỉ có khoảng 120 trong tổng số 2.200 đơn xin giấy phép lao động lần đầu hiện đang xử lý thuộc diện được miễn trừ. Điều này đồng nghĩa với đại đa số người lao động sẽ phải đáp ứng ngưỡng lương mới nếu hồ sơ được quyết định sau ngày 1/6.

Thời điểm áp dụng và quy định chuyển tiếp

Quy định mới áp dụng tại thời điểm ra quyết định. Điều này có nghĩa là tất cả các đơn xin cấp mới nhận kết quả sau ngày 1/6 đều phải tuân thủ ngưỡng lương mới, ngay cả khi đơn đã được nộp từ nhiều tháng hoặc nhiều năm trước.

Đối với người gia hạn giấy phép:

Những người đã có giấy phép lao động và nộp đơn gia hạn trong khoảng thời gian từ 1/6 đến 1/12 sẽ chỉ cần đáp ứng mức lương tối thiểu cũ là 80% lương trung vị (29.680 kronor cho đến ngày 16/6). Lưu ý, đơn gia hạn chỉ được nộp trong vòng 2 tháng trước khi giấy phép hiện tại hết hạn.

Các nhóm đối tượng khác được hưởng mức lương thấp hơn

Ngoài các ngành nghề trong danh sách và nhân viên startup, ba nhóm đối tượng sau cũng chỉ cần đạt mức lương 75% lương trung vị:

• Cựu sinh viên được phép nộp đơn xin giấy phép lao động khi đang ở Thụy Điển.
• Người có bằng cấp nước ngoài đang tìm việc để lấy chứng chỉ hành nghề dược sĩ, bác sĩ, điều dưỡng hoặc nha sĩ.
• Người Ukraine đã được cấp phép cư trú theo Chỉ thị Bảo vệ Tạm thời của EU muốn chuyển sang giấy phép lao động.

Những thay đổi quan trọng khác

Chính phủ đã quyết định cấm cấp giấy phép lao động cho hai vị trí: trợ lý cá nhân và thợ hái quả (berry pickers).

Ngoài ra, kể từ ngày 1/6, người xin giấy phép lao động phải chứng minh đã có hoặc đã nộp đơn xin bảo hiểm y tế toàn diện nếu dự định lưu trú tại Thụy Điển dưới một năm. Trước đây, yêu cầu bảo hiểm chỉ dừng lại ở mức tối thiểu theo thỏa ước lao động tập thể hoặc tiêu chuẩn ngành.