Thụy Điển xem xét thu hồi giấy phép cư trú đối với người nước ngoài có ‘hành vi không chuẩn mực’

Quốc hội Thụy Điển chuẩn bị bỏ phiếu về một dự luật mới nhằm tái áp dụng yêu cầu về đạo đức công dân (tiếng Thụy Điển gọi là vandelskrav) đối với người nước ngoài. Quy định này vốn từng tồn tại trong luật di trú Thụy Điển trước năm 2005.

Theo dự luật, những người nước ngoài bị coi là có lối sống không chuẩn mực (bristande vandel) sẽ không còn đủ điều kiện để được cấp hoặc duy trì giấy phép cư trú tại quốc gia này.

Các hành vi dẫn đến nguy cơ bị trục xuất

Phát biểu tại buổi họp báo giới thiệu dự luật vào đầu mùa xuân năm nay, Bộ trưởng Di trú Johan Forssell khẳng định:

“Nếu bạn nợ nần kéo dài, không tuân thủ các quyết định của cơ quan chức năng Thụy Điển, gian lận phúc lợi hoặc gian lận để có được giấy phép cư trú – thì bạn không còn quyền được ở lại đây.”

Các yếu tố khác có thể bị xem xét là hành vi kém bao gồm làm việc bất hợp pháp hoặc không nộp tiền phạt. Tuy nhiên, các hành vi như mại dâm, ăn xin và lạm dụng chất kích thích không nằm trong danh sách này. Các phát ngôn cá nhân cũng không bị coi là hành vi kém, nhưng có thể được sử dụng để xác minh mối liên hệ của một cá nhân với các tổ chức cực đoan hoặc bạo lực.

Phạm vi áp dụng và tính hồi tố

Nếu được thông qua trong cuộc bỏ phiếu vào chiều thứ Hai (giờ địa phương), luật mới sẽ có hiệu lực hồi tố. Điều này đồng nghĩa với việc tất cả các giấy phép cư trú hiện có đều bị ảnh hưởng, không chỉ riêng những giấy phép được cấp sau khi luật có hiệu lực.

Cụ thể, các quy định mới sẽ áp dụng cho:

• Người nước ngoài cư trú theo luật di trú Thụy Điển (như diện lao động, đoàn tụ gia đình).
• Các hành vi vi phạm trong quá khứ sẽ được dùng làm căn cứ thu hồi nếu đi kèm với các vi phạm mới sau khi luật có hiệu lực.

Tuy nhiên, luật này sẽ không áp dụng cho những người cư trú dựa trên luật pháp và công ước của Liên minh Châu Âu (EU), bao gồm người tị nạn, công dân EU và công dân nước thứ ba đang ở Thụy Điển theo giấy phép của EU.

Tranh cãi về tính pháp lý

Những người chỉ trích cho rằng khái niệm “hành vi không chuẩn mực” quá mơ hồ, dễ dẫn đến các cách hiểu khác nhau và gây rủi ro cho nguyên tắc pháp quyền tại Thụy Điển. Đảng Xã hội Dân chủ – đảng đối lập lớn nhất – tuyên bố phản đối dự luật, nhưng họ đưa ra kiến nghị dưới dạng một thông báo không ràng buộc (tillkännagivande) thay vì một kiến nghị bác bỏ hoàn toàn.

Nếu nhận được sự ủng hộ tại Quốc hội, các quy định mới dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 13/7 tới.