EU cấp hơn 3,5 triệu giấy phép cư trú mới: Xu hướng giảm và những điểm đến hàng đầu

Trong năm 2024, các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu (EU) đã cấp khoảng 3,5 triệu giấy phép cư trú lần đầu cho công dân ngoài khối. Nếu tính cả Thụy Sĩ (47.500) và Na Uy (23.600) – hai quốc gia thuộc Hiệp hội Thương mại Tự do Châu Âu (EFTA), tổng con số này đạt mức 3,57 triệu.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Châu Âu (Eurostat), con số này đánh dấu mức giảm 8% (tương đương ít hơn 315.000 giấy phép) so với mức kỷ lục 3,8 triệu được ghi nhận vào năm 2023.

Giấy phép cư trú lần đầu là các văn bản mới được cơ quan chức năng cấp cho công dân ngoài EU/EFTA để cư trú vì các mục đích như việc làm, gia đình, giáo dục hoặc các lý do khác. Thời hạn của các giấy phép này thường từ ba tháng đến một năm hoặc lâu hơn.

Xu hướng thay đổi theo mục đích cư trú

Sự sụt giảm trong năm 2024 chủ yếu do số lượng giấy phép cấp cho mục đích lao động giảm 12% và giấy phép đoàn tụ gia đình giảm 6,5%. Ngoài ra, các lý do “khác” cũng ghi nhận mức giảm 10%. Ngược lại, giấy phép dành cho mục đích giáo dục có sự tăng trưởng nhẹ (+0,8%).

Xét về quốc tịch, sự sụt giảm mạnh nhất về số lượng giấy phép mới thuộc về công dân các nước:

Belarus: giảm 38%
Thổ Nhĩ Kỳ: giảm 13%
Afghanistan: giảm 10%
Ấn Độ: giảm 9%

Về phía các quốc gia cấp phép, Estonia (-42%), Malta (-30%) và Ba Lan (-24%) là những nơi có tỷ lệ giảm mạnh nhất. Ngược lại, Hy Lạp và Síp lại ghi nhận mức tăng đáng kể, lần lượt là 24% và 16%.

Tính trên toàn EU, ba nhóm công dân nhận được nhiều giấy phép cư trú lần đầu nhất là Ukraine (295.600), Ấn Độ (192.400) và Morocco (188.400).

Phân tích chi tiết theo mục đích cư trú

1. Việc làm (32% tổng số giấy phép)

Việc làm vẫn là lý do chính để công dân ngoài EU tìm kiếm cư trú tại châu Âu, với khoảng 1,1 triệu người. Đây là yếu tố chủ đạo tại các quốc gia như Croatia (chiếm 95% tổng số giấy phép), Lithuania (82%) và Romania (77%).

Ba Lan là điểm đến hàng đầu cho người lao động ngoài EU (gần 338.000 giấy phép), tiếp theo là Tây Ban Nha, Croatia và Đức.
Người Ukraine và Belarus chiếm đa số trong nhóm nhận giấy phép lao động, phần lớn tập trung tại Ba Lan.
Lao động là lý do chính đối với nam giới, trong khi phụ nữ chủ yếu cư trú vì lý do gia đình.

2. Gia đình (27% tổng số giấy phép)

Gần 1 triệu giấy phép đã được cấp vì lý do gia đình. Đây là căn cứ phổ biến nhất tại các quốc gia như Thụy Điển, Bỉ, Phần Lan, Đức, Hà Lan và Thụy Sĩ. Tây Ban Nha (258.000) và Đức (197.000) dẫn đầu về số lượng cấp phép cho mục đích này.

3. Giáo dục (16% tổng số giấy phép)

Có khoảng 549.400 giấy phép được cấp cho mục đích học tập. Ireland và Pháp là hai quốc gia duy nhất có tỷ lệ giấy phép du học chiếm ưu thế. Ấn Độ là nhóm quốc tịch lớn nhất nhận giấy phép loại này, với gần 1/3 được cấp tại Đức.

4. Các lý do khác (25% tổng số giấy phép)

Nhóm này bao gồm bảo hộ quốc tế (tị nạn) hoặc cư trú theo diện nghỉ hưu, chiếm khoảng 886.300 giấy phép. Hy Lạp, Ý, Áo và Estonia là những nước cấp phép nhiều nhất cho mục đích này. Người Syria và Afghanistan chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nhóm này, với phần lớn giấy phép được cấp tại Đức.

Lưu ý: Các số liệu thống kê này không bao gồm những người đang hưởng chế độ bảo hộ tạm thời của EU, chẳng hạn như người dân rời khỏi Ukraine do xung đột.

Những quốc gia cấp phép nhiều nhất

Tây Ban Nha đứng đầu danh sách các quốc gia cấp nhiều giấy phép cư trú nhất năm 2024 với 562.000 giấy phép (chiếm 16% tổng số), theo sau là Đức (545.000) và Ba Lan (489.000).

Nếu xét trên tỷ lệ dân số, Malta và Síp là hai quốc gia có mật độ cấp phép cao nhất (lần lượt là 52 và 41 giấy phép trên 1.000 dân), trong khi Romania, Bulgaria và Estonia có tỷ lệ thấp nhất.